Ψυχοσωματικά συμπτώματα: όταν η συνείδηση σιωπά, το σώμα παίρνει τον λόγο!

Οι ψυχοσωματικές διαταραχές είναι σωματικές ασθένειες οι οποίες δεν προέρχονται από οργανικά αίτια, αλλά αποδίδονται σε ψυχολογικούς παράγοντες. Για να διαγνωστεί κάποιος με ψυχοσωματική διαταραχή θα πρέπει πρώτα να προβεί σε όλες τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις για να αποκλείσει το ενδεχόμενο της οργανικότητας και να παρουσιάζει τα συμπτώματα για τουλάχιστον έξι μήνες.

Τα συνηθέστερα ψυχοσωματικά συμπτώματα είναι η έντονη κόπωση, η αϋπνία, η δύσπνοια, οι μυϊκοί πόνοι, οι στομαχικές διαταραχές, η στυτική δυσλειτουργία, ο πονοκέφαλος, οι ημικρανίες και τα δερματικά εξανθήματα. Τα συμπτώματα που προκύπτουν από τις ψυχοσωματικές διαταραχές επιφέρουν μεγάλη δυσφορία και δυσκολεύουν την καθημερινότητα του ατόμου,ενώ η σοβαρότητα και οι συνέπειες τους ισοδυναμούν με αυτές άλλων σωματικών διαταραχών.

Οι έρευνες δεν έχουν καταδείξει την αιτία για την εμφάνιση ψυχοσωματικών ασθενειών, έχουν όμως ανακαλύψει ότι το χρόνιο στρες αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα για την εμφάνισή τους. Οι σύγχρονοι φρενήρεις ρυθμοί της ζωής και τα καθημερινά στρεσογόνα γεγονότα δημιουργούν έντονο στρες στο άτομο το οποίο εκλαμβάνεται από τον οργανισμό ως απειλή.

Η “κατάσταση απειλής” ενεργοποιεί στον οργανισμό μας το Συμπαθητικό Νευρικό Σύστημα που συνδέεται με την δίεγερση και την ετοιμότητα μας να αντιμετωπίσουμε τους πραγματικούς και τους δυνητικούς κινδύνους. Η διαρκής διέγερση του οργανισμού μας λόγω του καθημερινού στρες έχει ως αποτέλεσμα την διαρκή ενεργοποιήση του Συμπαθητικού Νευρικού Συστήματος και την συνεχιζόμενη κατανάλωση ενέργειας για να ανταπεξέλθει στις αυξανόμενες απαιτήσεις. Μάλιστα, όταν ο οργανισμός δεν μπορεί να χαλαρώσει και να επέλθει σωματική εκτόνωση, τότε είναι αδύνατη η αποθήκευση της ενέργειας. Το Παρασυμπαθητικό Νευρικό Σύστημα που συνδέεται με την ξεκούραση και την αποθήκευση ενέργειας συναντά συνεχώς εμπόδια Έτσι χημικές ουσίες και ορμόνες δεν αξιοποιούνται επαρκώς από τον οργανισμό, ενώ όργανα του σώματος καταπονούνται μέχρι να εμφανίσουν τα πρώτα συμπτώματα σωματοποίησης.

Εκτός από τις στρεσογόνες συνθήκες του σύγχρονου τρόπου ζωής, τραυματικά γεγονότα παίζουν εξίσου σημαντικό ρόλο στην εμφάνιση ψυχοσωματικών συμπτωμάτων. Παρελθοντικές τραυματικές εμπειρίες σε συνδυασμό με την εν γένει δυσκολία του ατόμου να κατανοεί και να εκφράζει τα συναισθήματά του συντείνουν στην εκδήλωση ψυχοσωματικής διαταραχής. Φαίνεται μάλιστα ότι στις περιπτώσεις που η συνείδηση αρνείται να δεχτεί τραυματικές αλήθειες, τότε το σώμα παίρνει τον λόγο.

Σύμφωνα με την Alice Miller, το σώμα μας δεν ψεύδεται ποτέ, αντιθέτως αναλαμβάνει να διαφυλάξει την αλήθεια που έχουμε βιώσει και προτιμάμε να απωθήσουμε από την συνείδησή μας!

Αναρωτηθείτε πόσες φορές στην ζωή σας έχει τύχει σωματικά συμπτώματα να μαρτυρούν την σωματική καταπόνηση ή την ψυχολογική εξουθένωση που βιώνετε την δεδομένη χρονική στιγμή. Επιπλέον, πόσες φορές σωματικά συμπτώματα έγιναν η αφορμή για να φροντίσετε περισσότερο τον εαυτό σας, να χαλαρώσετε το πρόγραμμα σας ή να αλλάξετε δυσλειτουργικές συνήθειες στην ζωή σας;

Εξιδανίκευση: το μυστικό της επιτυχίας ή η αχίλλειος πτέρνα στις σχέσεις;

H εξιδανίκευση αποτελεί ένα πρίσμα μέσα από το οποίο επιλέγουμε να ερμηνεύουμε τις σχέσεις και τα γεγονότα στην ζωή μας. Μπορούμε να φανταστούμε την εξιδανίκευση σαν ένα φακό στα γυαλιά μας, ο οποίος μεγεθύνει τα θετικά γνωρίσματα και ελαχιστοποιεί τα ελαττώματα και τις ατέλειες ενός προσώπου ή μιας κατάστασης σε τέτοιο βαθμό ώστε να φαντάζουν σχεδόν τέλεια!

Αναρωτηθείτε από την προσωπική σας εμπειρία, πόσο συχνά έχετε την τάση να αποθεώνετε ανθρώπους στην ζωή σας; Πόσο συχνά αναπολείτε το παρελθόν ανασύροντας μόνο τις θετικές αναμνήσεις σας; Από την άλλη πλευρά, με πόση ευκολία μπορεί να δικαιολογείτε «απαράδεκτες» συμπεριφορές ή να εθελοτυφλείτε στα σφάλματα αγαπημένων σας προσώπων;

Όλοι έχουμε εξιδανικεύσει καταστάσεις και ανθρώπους στην ζωή μας. Μάλιστα η ιστορία της εξιδανίκευσης ξεκινά το ταξίδι της από την βρεφική μας ηλικία. Τα πρώτα πρόσωπα που έχουμε εξιδανικεύσει στην ζωή μας είναι οι γονείς μας. Ως παιδιά είχαμε την ανάγκη να πιστεύουμε ότι οι γονείς μας ήταν παντοδύναμοι και ικανοί να μας προστατεύσουν από οποιοδήποτε κίνδυνο. Μάλιστα, θα ήταν συνταρακτικό για εμάς να πιστεύουμε το αντίθετο, καθώς ως παιδιά ήταν αδύνατον να υπερασπιστούμε μόνοι μας τον εαυτό μας.

Μεγαλώνοντας το ονειρικό συννεφάκι της παντοδυναμίας, όμως, διαλύεται και άλλοι από εμάς σταδιακά, άλλοι απότομα, προσγειωνόμαστε στις δυσκολίες και τις ματαιώσεις της πραγματικότητας. Διαπιστώνουμε τις ατέλειες και τα λάθη των γονιών μας και απορρίπτουμε τις δυνάμεις τους σε μια προσπάθεια να ανεξαρτητοποιηθούμε και να σταθούμε στα πόδια μας.  

Στην ενήλικη ζωή, αποδίδουμε ιδιαίτερη αξία και δύναμη σε άτομα από τα οποία εξαρτόμαστε συναισθηματικά. Δημιουργούμε μια θετικά προκατειλημμένη εικόνα μεγεθύνοντας  τις θετικές πτυχές του προσώπου που έχουμε δίπλα μας. Προβάλλουμε στοιχεία του εαυτού μας στους ίδιους αλλά και στοιχεία που θα θέλαμε ιδανικά να έχει ο άνθρωπος δίπλα μας έχοντας την προσμονή ότι θα ανταποκριθεί σε αυτήν την προσδοκία. Η εξιδανίκευση μέχρι ένα βαθμό μάλιστα έχει συνδεθεί με μεγαλύτερη ικανοποίηση και σταθερότητα στις σχέσεις.  Εστιάζοντας στα θετικά στοιχεία, των συγγενών, των φίλων ή των ερωτικών μας συντρόφων αισθανόμαστε ασφάλεια στις σχέσεις μας και ικανοποίηση από τις επιλογές μας.

Πάντοτε, όμως, υπάρχει και η άλλη όψη του νομίσματος! Τι συμβαίνει άραγε όταν αντικρίζω στους Άλλους τον από μηχανής Θεό που δια μαγείας θα μου λύσει όλα τα προβλήματα και θα μου προσφέρει απλόχερα τον επίγειο παράδεισο; Τι συμβαίνει όταν αποδίδω όλες τις ευθύνες στον εαυτό μου αποφεύγοντας να αμαυρώσω την εικόνα που έχω χτίσει για τον Άλλον;

Η εξιδανίκευση σε αυτήν την περίπτωση μοιάζει περισσότερο με μια απελπισμένη προσπάθεια να αναχαιτίσουμε τους φόβους μας μέσα από την πεποίθηση ότι μπορούμε να προσκολληθούμε σε έναν παντοδύναμο, παντογνώστη Άλλο με τον οποίο θα είμαστε ασφαλείς. Εάν προχωρήσουμε και λίγο βαθύτερα, η εξιδανίκευση σε αυτήν την περίπτωση ενδεχομένως να συμβολίζει και την προσωπική μας ελπίδα να απαλλαγούμε από την δική μας ανημπόρια και την ντροπή που αισθανόμαστε για την μη τελειότητα μας. Δυσκολευόμαστε να ανεχτούμε τις προσωπικές μας αδυναμίες και αναζητούμε την εξάρτηση από έναν Άλλον ελπίζοντας ότι υπερκαλύπτει τα δικά μας ελλείμματα!

Όπως και στην παιδική μας ηλικία έτσι και στην ενήλικη ζωή το ονειρικό συννεφάκι αναπόφευκτα διαλύεται και η προσγείωση στην πραγματικότητα είναι απότομη αν όχι οδυνηρή! Η εξιδανίκευση συνοδεύεται από συναισθήματα ζήλιας, άγχους, ανασφάλειας και φόβου απώλειας, ενώ συχνά οδηγεί σε έναν διαρκή αγώνα ικανοποίησης των επιθυμιών και των αναγκών του ‘Αλλου. Ταυτόχρονα, όμως, η θεοποίηση του ‘Αλλου ενέχει και υψηλές απαιτήσεις και προσδοκίες που οφείλει να πληροί το εξιδανικευμένο πρόσωπο.

‘Οταν το εξιδανικευμένο πρόσωπο αποτυγχάνει επανειλημμένα να ανταποκριθεί στις προσδοκίες μας, τότε αισθανόμαστε απογοήτευση, οργή, θλίψη ή ακόμη και συναισθήματα απώλειας.  Αναλογιστείτε πόσες φορές αισθανθήκατε ότι πέσατε από τα σύννεφα από την συμπεριφορά των άλλων απέναντί σας; ‘Αραγε πόσες από αυτές τις φορές είχατε υπερεκτιμήσει τους άλλους;

Ο Λακάν αναφέρει συγκεκριμένα για τις ερωτικές σχέσεις ότι σε κάθε άτομο που συναντάμε αναζητούμε αυτή την άνευ όρων αγάπη που νομίζαμε πως είχαμε με την μητέρα μας. Οι σχέσεις,όμως, δεν μπορούν να διατηρηθούν σε μια στατική κατάσταση συνένωσης, αντιθέτως διέπονται από συνεχείς μεταβολές. Πρόκειται περισσότερο για ευχάριστες στιγμές ένωσης σε μια σχέση ικανή να ανανεώνεται με την αμοιβαία επανεκλογή του συντρόφου μας στο ταξίδι της ζωής.

Σε αντίθεση με την εξιδανίκευση, η αγάπη είναι ένα συναίσθημα που εγγυάται την ικανότητα να αποδεχόμαστε την ρεαλιστική εικόνα του συντρόφου μας, και όχι ένα μέτρο για το πόσο διατεθειμένος είμαι να υποφέρω για σένα, ή πόσο έτοιμος είμαι να απαρνηθώ τον ίδιο μου τον εαυτό!

O ΘΥΜΟΣ ΕΙΝΑΙ ΣΥΧΝΑ Η ΑΜΥΝΑ ΜΑΣ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΟΝ ΠΟΝΟ

Θυμός… πίεση….ένταση…. ενοχές!

…. Αυτές είναι οι λέξεις που μου έρχονται στον μυαλό όταν ανακαλώ στιγμές θυμού στην καθημερινότητα μου.

 Όλα ξεκινούν από μια αφορμή…

Συχνά είναι μια αφορμή που έρχεται από το περιβάλλον μας και είναι ικανή να μας βγάλει έξω από τα ρούχα μας! “Μα καλά πως συμβαίνει αυτό;” “Γιατί σε εμένα;” “Απαράδεκτο”.. είναι κάποιες από τις φράσεις που συχνά μας έρχονται στον μυαλό εκείνη την στιγμή.

Άλλοτε, η εκκίνηση του θυμού έχει ως αφετηρία τις σκέψεις, τις αναμνήσεις και τους αναστοχασμούς που μας χτυπούν την πόρτα σε στιγμές που αισθανόμαστε ευάλωτοι και ευέξαπτοι. Μάλιστα, τις περισσότερες φορές ο θυμός έρχεται στην ζωή μας για να κορυφώσει μια κατάσταση. Έρχεται για να προστεθεί σαν κερασάκι στην τούρτα μας. Μόνο που το βάρος του καταφέρνει να διαλύσει όλα όσα κοπιωδώς έχουμε χτίσει!

Aπό τον φόβο μας μήπως χάσουμε τον έλεγχο του θυμού μας συχνά τον κρατούμε δέσμιο. Στην πραγματικότητα, όμως, γινόμαστε εμείς δέσμιοι του θυμού μας, καθώς καταπιέζοντας τον παρατείνουμε την ένταση που αισθανόμαστε. Στρέφουμε το κάννιστρο του θυμού προς την πλευρά μας από τον φόβο μας να τον εκφράσουμε στους άλλους.Τότε συνήθως τα πράγματα χειροτερεύουν τόσο για την ψυχική όσο και για την σωματική μας υγεία. Γιατί τελικά καταπνίγοντας τον θυμό μας διατηρούμε την ψευδαίσθηση του ελέγχου του.

Ο θυμός εξάλλου είναι σαν τα ελατήρια, όσο προσπαθείς να τον καταπνίξεις τόσο ξεπηδά μανιωδώς!

Από την καταστολή του θυμού, αργά ή γρήγορα, οδηγούμαστε στην εκτόνωσή του προς άλλες κατευθύνσεις. Από την άμυνα οδηγούμαστε στην επίθεση και, συχνά, η αφορμή για την έκφραση του θυμού μας δίνεται από τον άμαχο πληθυσμό. Εκτονώνουμε τον θυμό μας σε ανθρώπους που αισθανόμαστε ασφαλείς να εκφράσουμε ανεπιθύμητες πλευρές του εαυτού μας και που τρέφουμε την προσδοκία ότι θα παραμείνουν δίπλα μας, όπως και εάν τους συμπεριφερθούμε.

Η εκτόνωση του θυμού, εάν και μας προσφέρει μια ανακούφιση παροδικά, αναπόφευκτα μας οδηγεί στο κατώφλι των ενοχών και της ντροπής. Πολύ συχνά μετανιώνουμε για τον τρόπο που μιλήσαμε ή συμπεριφερθήκαμε σε άλλους ανθρώπους, όμως, δυστυχώς δεν μπορούμε να αναιρέσουμε τις πράξεις μας. Ματαιωνόμαστε και θυμώνουμε αυτή την φορά με τον εαυτό μας.

Βρισκόμαστε λοιπόν, μπροστά σε έναν φαύλο κύκλο, όπου κάθε αρχή και τέλος συνοδεύεται από θυμό και το ερώτημα που πρέπει να θέσουμε στον εαυτό μας είναι πως μπορούμε να απεμπλακούμε από αυτόν.

Αυτή την φορά….

επιλέγουμε να κρατήσουμε μια απόσταση από τον θυμό. Επιλέγουμε να μην ταυτιστούμε μαζί του, αλλά να τον παρατηρήσουμε εξωνυχιστικά…

 Παρατηρώντας τον, αναγνωρίζουμε πως είναι ένα συναίσθημα που προκύπτει ξαφνικά και έχει την δυναμική να μας μεταμορφώσει σε μια ανεπιθυμήτη εκδοχή του εαυτού μας. Διατρέχει όλο μας το σώμα και σύντομα κάνει ταχύτερη και πιο κοφτή την αναπνοή μας, κάνει την καρδιά μας να χοροπηδάει ασταμάτητα, μας προκαλεί εφίδρωση, βάζει φραγμούς στην γλώσσα και ένα κόμπο στο λαιμό και στο στομάχι ή άλλες φορές μας θολώνει το μυαλό και μας ωθεί να συγκρουστούμε.

Αυτή την φορά, όμως, αντί να παρασυρθούμε σε μια σειρά από αλυσιδωτές αντιδράσεις, παίρνουμε μερικές βαθιές ανάσες. Εστιάζουμε στα σημεία του σώματος μας που βρίσκονται σε ένταση και προσπαθούμε μέσα από βαθιές αναπνοές να χαλαρώσουμε την ένταση που βιώνουμε.

Μέσα από μια πιο χαλαρή θέση, καταφέρνουμε να πάρουμε τα ηνία του θυμού μας και αναζητούμε τα αίτια πρόκλησής του. Διαλύουμε το θολό τοπίο των σκέψεων και επικεντρωνόμαστε στην πηγή του θυμού μας. Είναι πιθανόν να προκύπτει από κάποια αδικία, εκμετάλλευση, απόρριψη ή αδιαφορία σε βάρος μας. Μπορεί να είναι απότοκο της προσωπικής μας ματαίωσης ή της απώλειας.

Πολύ περισσότερο ο θυμός μπορεί να αποτελέσει την άμυνά μας απέναντι στον πόνο!

Κατανοώντας την πραγματική αιτία του θυμού, αρχίζουμε μια διαδικασία αξιολόγησής του. Αναρωτιόμαστε έαν πράγματι αξίζει τον κόπο να θυμώσουμε και να συγκρουστούμε για αυτό που συνέβη. Αναζητούμε το δικό μας μερίδιο ευθύνης για την κατάσταση. Εξετάζουμε τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες μας και αμφισβητούμε όσες από αυτές είναι παράλογες ή υπερβολικές.

Εάν συνεχίζουμε να αισθανόμαστε θυμό, στρεφόμαστε στις διαθέσιμες επιλογές για τη διαχείριση της κατάστασης. Επιλέγουμε το μονοπάτι που θα μας οδηγήσει μακροπρόθεσμα στα πιο ωφέλιμα αποτελέσματα. Χρησιμοποιούμε την δύναμη του θυμού μας για να ανακατευθύνουμε όσα μας ενοχλούν.

Χρησιμοποιούμε τον θυμό μας συνειδητά ως όπλο για την θετική αλλαγή!

Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά και ο Μαχάτμα Γκάντι, ο θυμός είναι για εμάς είναι ό,τι η βενζίνη για το αυτοκίνητο- μας βοηθά να προχωράμε και να φτάνουμε σε ένα καλύτερο μέρος. Δίχως αυτόν δεν θα είχαμε κίνητρο να αντιμετωπίζουμε τις προκλήσεις. Είναι μια ενέργεια που μας ωθεί να ξεχωρίσουμε το δίκαιο από το άδικο!

Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας

Η 8η Μαρτίου καθιερώθηκε από τον ΟΗΕ το 1975 ως Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας. Πρόκειται για μια επέτειο εορτασμού των αγώνων για την ισότητα αλλά και μια ηχηρή υπενθύμιση της αναγκαιότητας για την ανάδειξη των γυναικείων δικαιωμάτων παγκοσμίως!

Εν έτει 2021, 33.000 ανήλικα κορίτσια εξαναγκάζονται σε γάμο. Μια στις τρεις γυναίκες είναι επιζήσασα έμφυλης βίας!100.320.000 κορίτσια δεν έχουν πρόσβαση στην εκπαίδευση μέχρι σήμερα. Λίγοτερο από το 25% των βουλευτών στο Κοινοβούλιο είναι γυναίκες, ενώ μόνο το 7% των παγκόσμιων ηγετών είναι γυναίκες!

Το φύλο μοιάζει, λοιπόν, σαν ένα καλοστημένο σενάριο! Η γυναίκα παρουσιάζεται ως μητέρα, σύζυγος, φροντίστρια και νοικοκυρά, άλλοτε ως δοτική, ευαίσθητη και παθητική και άλλοτε ως γκρινιάρα, αχάριστη, αδίστακτη και άσπλαχνη. Μια γυναίκα που δεν ανταποκρίνεται στις προσδοκίες του ανδρικού κοινού φέρει συχνά την ταμπέλα του ανδρόγυνου, της λεσβίας, της γεροντοκόρης, ίσως και της τρελής! Μάλιστα, ο ιδεατός γυναικείος ρόλος συμβαδίζει με την τέλεια ισορροπία τόσο στην εμφάνιση όσο και στην προσωπικότητα έχοντας ως κεντρικό πυρήνα σύγκρισης το ανδρικό κοινό. Μια γυναίκα εξάλλου δικαιούται να φέρει λόγο, αρκεί να τον εκφέρει όποτε βολεύει τον άνδρα που έχει απέναντι της!

Δυστυχώς, μέχρι σήμερα τα στερεότυπα για το γυναικείο φύλο συντηρούνται και συσκοτίζουν το οπτικό πεδίο των επιλογών που έχουν στην διάθεση τους οι γυναίκες. Η κοινωνική επίκριση για την εικόνα σώματος,την σεξουαλικότητα και την μητρότητα επιβεβαιώνει την ιδέα ότι η κοινωνία δικαίουται να έχει λόγο για την ζωή της. Όμως εάν το καλοσκεφτούμε, η βάση του προβλήματος έγκειται στην αναντίρρητη αποδοχή αυτής της ιδέας από εμάς.

Το φύλο μοιάζει λοιπόν σαν ένα καλοστημένο σενάριο. Αναρωτηθείτε, όμως, για την δική σας ζωή ποιος επιλέγετε να είναι ο σεναριογράφος;

Την φετινή χρονιά οι γυναίκες ανέλαβαν να αλλάξουν το σενάριο και όχι μόνο για την δική τους ζωή! Επέλεξαν να προκαλέσουν το στερεότυπο της παθητικής γυναίκας, του θύματος, και είχαν την τόλμη να μοιραστούν τα τραύματα τους με όλο τον κόσμο με την ελπίδα να μην βιώσει καμιά γυναίκα αυτές τις αποτρόπαιες πράξεις ξανά, αλλά και με την προσμονή να φέρουν στο εδώλιο τους θύτες και να τους αποκαθηλώσουν από το βάθρο της παντοδυναμίας τους.

Πόση ευγνωμοσύνη και θαυμασμό αισθανόμαστε για όλες αυτές τις γυναίκες που δεν φοβήθηκαν τις ταμπέλες και τον στιγματισμό; Πόση ελπίδα και κουράγιο μας έδωσαν, καθώς αποτέλεσαν το φωτεινό παράδειγμα ότι οι ταμπέλες αποτινάσσονται, όταν εμείς οι ίδιες τις αποτινάσσουμε πρώτα από πάνω μας!

Γιατί τώρα… αναρωτήθηκαν πολλοί. Ίσως γιατί τώρα σταματήσαμε να εκλογικεύουμε το απαράδεκτο. Ίσως γιατί τώρα πια αγανακτήσαμε με τις μάσκες και επιλέξαμε να αποκαλύψουμε την αλήθεια, όσο ωμή και δυσάρεστη είναι. Επιλέξαμε να υπερπηδήσουμε το στερεότυπο του θύματος και να στρέψουμε την προσοχή μας προς την αλληλεγγύη,την συμπόνοια και την αλληλοστήριξη δημιουργώντας το παγκόσμιο κίνημα #MeToo .

Αναρωτηθείτε πόσες κοινές εμπειρίες μπορεί να βιώνουμε καθημερινά ως γυναίκες; Θυμηθείτε την τελευταία φορά που σας στραβοκοίταξαν ή σας επέκριναν επειδή ακολουθήσατε το μονοπάτι που πρόσταζε η καρδιά σας και όχι την πεπατημένη οδό…Ανακαλέστε την τελευταία φορά που σας παρότρυναν να μην ανακατεύεστε με τις ανδρικές υποθέσεις… ‘Αραγε πόσες φορές αισθανθήκατε διαφορετική, οργισμένη ή αδικημένη; Πόσα #MeToo χωράνε στην δική σας ζωή;

Μια μεταπόπιση είναι ικανή να επιφέρει αλυσιδωτές αλλαγές σε ένα σύστημα! Ήρθε η στιγμή, λοιπόν, να αποτινάξουμε το πέπλο του φόβου και της παθητικότητας από πάνω μας. Ήρθε η στιγμή να έρθουμε αντιμέτωπες με κάθε πρόκληση που μας εμποδίζει να νιώσουμε ο εαυτός μας!

Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μαχάτμα Γκάντι: “Ας γίνουμε η αλλαγή που θέλουμε να δούμε στον κόσμο!” Ας επιλέξουμε να μιλήσουμε, να διεκδικήσουμε, να ενεργήσουμε και να υποστηρίξουμε όσους προασπίζουν τα γυναικεία δικαιώματα! Εξάλλου, ας μην λησμονούμε ότι όταν μια γυναίκα υποστηρίζει τον εαυτό της, υποστηρίζει όλες τις γυναίκες του κόσμου!

Εάν μου ζητούσαν να περιγράψω μια γυναίκα με μια λέξη θα ήταν αγωνίστρια! Αγωνίστρια για να φέρει εις πέρας όλα τα βάρη που της φορτώνει  η κοινωνία μέχρι σήμερα. Αγωνίστρια όμως και για την ζωή της! Παρότι η λέξη αυτή μοιάζει να αναγνωρίζει την δύναμη, το θάρρος και το σθένος των γυναικών, θα προτιμούσα να ζήσω την ημέρα που θα ξυπνήσω και οι γυναίκες δεν θα χρειάζεται να αγωνίζονται για τα αυτονόητα, αλλά να απολαμβάνουν τους καρπούς των προσπαθειών τους!

#ChooseToChallenge #IWD2021

 

Διαταραχές σίτισης & πρόσληψης τροφής: το ατέρμονο κυνήγι της τελειότητας!

Πόσες φορές…

..Έχετε “κατρακυλήσει” θερμιδικά;

..Νιώσατε ντροπή για αυτό που συνέβη;

..Έχετε τιμωρήσει τον εαυτό σας για αυτό παραλείποντας σημαντικά γεύματα ή κάνοντας αυστηρή προπόνηση για να “κάψετε” μανιωδώς τις παραπανίσιες θερμίδες;

Πόσες φορές έχετε επαναλάβει την ατασθαλία παρά την τιμωρία που επιβάλατε στον εαυτό σας;

Εάν η απάντησή στις παραπάνω ερωτήσεις είναι πολλές φορές, τότε σίγουρα δεν είστε οι μόνοι! Στην σημερινή κοινωνία του φαίνεσθαι, η αψεγάδιαστη εικόνα και οι ασύλληπτες σωματικές αναλογίες πρωτοστατούν και συχνά λειτουργούν ως εργαλεία αξιολόγησης της ελκυστικότητας και της κοινωνικής επιτυχίας. Η λαχτάρα μας για αποδοχή από τους άλλους συγκατοικεί με τον φόβο της ταύτισης μας με το κοινωνικά ανεπιθύμητο πρότυπο του υπέρβαρου και μας οδηγεί συχνά σε μια εμμονική ενασχόληση με την διατροφή και το βάρος μας. Μετρούμε τα γραμμάρια της ποσότητας που θα καταναλώσουμε, αλλά και τον ακριβή αριθμό των θερμίδων που θα αποχαιρετίσουμε με τα προγράμματα γυμναστικής. Η μεζούρα και η ζυγαριά ξεπροστιάζουν τις εβδομαδιαίες ατασθαλίες μας και ταυτόχρονα φρενάρουν κάθε προσπάθεια για την βελτίωση της αυτοπεποίθησής μας!

Παράλληλα με την επίδραση που έχουν τα κοινωνικά πρότυπα στην ζωή μας, αναταράξεις στις διατροφικές μας συνήθειες μπορεί να προκύψουν λόγω στρεσογόνων ή τραυματικών εμπειριών, αλλαγών στο περιβάλλον, αλλά και επιπλοκών στην υγεία μας. Χαοτικές και συγκρουσιακές σχέσεις, γονεϊκά πρότυπα με αντίστοιχες δυσκολίες στην οριοθέτηση της διατροφής τους, εμπειρίες κακοποίησης και σοβαρά ζητήματα υγείας, αποτελούν κάποια μόνο παραδείγματα από το σύνολο των καταστάσεων που εν δυνάμει επιδρούν στην σχέση μας με την διατροφή. Οι παράγοντες που σχετίζονται με τις διατροφικές διαταραχές είναι πολυσύνθετοι και για αυτό το λόγο προτείνεται η αποφυγή γενικευτικών συμπερασμάτων και η εξατομικευμένη αξιολόγηση κάθε κατάστασης. Είναι σημαντικό, όμως, να αναγνωρίζουμε τις καταστάσεις και τα συμπτώματα που μας προειδοποιούν ότι η σχέση μας με την διατροφή έχει διαταραχθεί.

Πότε αναφερόμαστε σε διαταραχές της διατροφής;

Σύμφωνα με τον ορισμό του American Psychiatric Association (2013), οι διαταραχές σίτισης και πρόσληψης τροφής, αναφέρονται στην επίμονη διαταραγμένη σχέση του ατόμου με την τροφή, η οποία επιφέρει  προβλήματα στην κατανάλωση ή απορρόφηση της τροφής, προκαλώντας σημαντικές βλάβες στον οργανισμό και την ψυχοκοινωνική λειτουργία.

Πρόκειται για μια δυσλειτουργική σχέση που αναπτύσσεται ανάμεσα στο άτομο και την διατροφή του για ένα σημαντικό χρονικό διάστημα. Η δυσλειτουργική σχέση περιλαμβάνει είτε ακραίες συμπεριφορές περιορισμού της τροφής (π.χ. αυστήρη δίαιτα, εμετοί), είτε συμπεριφορές ανεξέλεγκτης κατανάλωσης τροφής σε σύντομο χρονικό διάστημα, με αποτέλεσμα να επηρεάζεται αρνητικά τόσο η σωματική και ψυχολογική κατάσταση του ατόμου όσο και η ικανότητα του να αναπεξέρχεται στις καθημερινές απαιτήσεις.

Ποιες είναι οι κυριότερες διαταραχές σίτισης & πρόσληψης τροφής;

  1. ΑΝΟΡΕΞΙΑ

Το κυριότερο συμπτώμα της ψυχογενούς ή νευρογενούς ανορεξίας είναι το χαμηλό σωματικό βάρος σε σχέση με την φυσιολογική ανάπτυξη του ατόμου και η συνεχής επιθυμία απώλειας βάρους. Το άτομο έχει διαμορφώσει μια διαταραγμένη εικόνα για το σώμα του, καθώς υπερεκτιμά το σωματικό βάρος του, ενώ φοβάται διαρκώς ότι θα αυξηθεί το βάρος του. Περιορίζει διαρκώς την τροφή του, καταναλώνει διουρητικά ή καθαρκτικά ή εμπλέκεται σε εξαντλητική σωματική άσκηση.

2. ΒΟΥΛΙΜΙΑ

Όσον αφορά τα συμπτώματα της ψυχογενούς ή νευρογενούς βουλιμίας, πρόκειται για επαναλαμβανόμενα και ανεξέλεγκτα επεισόδια υπερφαγίας και αντιρροπιστικές προσπάθειες ανατροπής των αποτελεσμάτων της υπερφαγίας. Οι αντιρροπιστικές προσπάθειες συνήθως σχετίζονται με αυτο-προκαλούµενους εμετούς, αυστηρή δίαιτα, εξαντλητική γυμναστική, χρήση νόμιμων ή παράνομων κατασταλτικών της όρεξης και την χρήση καθαρτικών ή διουρητικών φαρμάκων. Το άτομο συχνά εξαφανίζεται στην τουαλέτα µετά από τα γεύματα, µε σκοπό την απομάκρυνση των παραληφθεισών τροφών.

Ο κύκλος της υπερκατανάλωσης τροφής και της κάθαρσης από αυτήν, μπορεί να επαναληφθεί αρκετές φορές την εβδομάδα και σε πιο σοβαρές περιπτώσεις αρκετές φορές την ημέρα, ενώ το σωματικό βάρος μπορεί να παραμένει σε φυσιολογικά επίπεδα.

3. ΥΠΕΡΦΑΓΙΑ

 Η διαταραχή περιλαμβάνει επεισόδια υπερφαγίας χωρίς να ακολουθείται κάποια αντιρροπιστική συμπεριφορά. Το άτομο συνήθως τρώει πιο γρήγορα από το κανονικό μέχρι να νιώσει δυσάρεστα πλήρες το στομάχι του. Συχνά καταναλώνει μεγάλες ποσότητες τροφής χωρίς να έχει το σωματικό αίσθημα της πείνας. Ντρέπεται και αισθάνεται δυσάρεστα για τις μεγάλες ποσότητες τροφής που καταναλώνει και για αυτό το λόγο προτιμά να τρώει μόνο του. Επιπλέον, συχνά αισθάνεται δυσφορία, θλίψη και ενοχές για το επεισόδιο υπερφαγίας.

Εάν διαβάζοντας τις παραπάνω πληροφορίες, κατανοείτε ότι η σχέση σας με την διατροφή έχει διαταραχθεί, μην διστάσετε να ζητήσετε βοήθεια από κάποιον ψυχολόγο ή ψυχίατρο!

Είναι καλό να θυμάστε ότι η σχέση μας με την διατροφή και η αγάπη για το σώμα μας οικοδομείται μέσα από την δική μας προσπάθεια σε όλη την διάρκεια της ζωής μας. Πρόκειται για ένα προσωπικό αγώνα μέσα από τον οποίο το έπαθλο είναι η αγάπη για τον εαυτό μας και η αποδοχή της μη τελειότητάς μας!
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

American Psychiatric Association. (2013). Diagnostic and statistical manual of mental disorders (5th ed.). Arlington, VA: Author.

Sadock, B. J., Sadock, V. A., & Ruiz, P. (2011). Synopsis of psychiatry: Behavioral sciences/clinical psychiatry (11th ed.). Philadelphia, PA: Wolters Kluwer Psychiatric Pub.

Το μυστικό για την διαχείριση του στρες κρύβεται στο πως αντιλαμβάνεσαι την επίδραση του στην ζωή σου!

– Θα τα καταφέρω;

“Είναι ακατόρθωτο για εμένα.”

” Θα αποτύχω σίγουρα.”

” Το στρες μου με αρρωσταίνει.”

” Στο τέλος θα τρελαθώ με τόσο στρες.”

Πόσες φορές έχουν περάσει οι παραπάνω σκέψεις από το μυαλό σας; Πόσες φορές αισθανθήκατε ότι οι σκέψεις αυτές σας παρασύρουν σε έναν απύθμενο βυθό δυσφορίας, ανασφάλειας και φόβου; Άραγε είσαστε οι μόνοι που το βιώνετε τόσο έντονα;

Όλοι μας έχει τύχει να βιώσουμε έντονο στρες για τις δυσκολίες της καθημερινότητας, ανησυχία για το μέλλον μας και τις σχέσεις μας. Μάλιστα, όταν το στρες μας κατακλύζει, μπορεί να αγχωθούμε και για το ίδιο το στρες και για τις επιδράσεις του στην ψυχική και σωματική μας υγεία μακροπρόθεσμα.

Ο πυρήνας του στρες βρίσκεται στην αίσθηση μας ότι δεν θα καταφέρουμε να ανταποκριθούμε με επιτυχία στις υποχρεώσεις μας και αυτό αποτελεί ουσιαστικά την πηγή του στρες. Η τρομερή σκέψη μας ότι δεν θα τα καταφέρουμε!

Η διαφορά του στρες από το άγχος έγκειται στο ότι το στρες αφορά την φυσιολογική δίεγερση που αισθάνομαστε απέναντι σε μια πρόκληση που πρέπει να αντιμετωπίσουμε. Το άγχος, από την άλλη πλευρά, σχετίζεται με τον έντονο φόβο και την αδυναμία που μπορεί να αισθανόμαστε απέναντι σε μια κατάσταση ή κάποιο πρόσωπο. (Εάν ενδιαφέρεσαι να μάθεις περισσότερα για το άγχος μπορείς να διαβάσεις τα άρθρα μας με τίτλο Άγχος & Covid-19 και Γενικευμένη αγχώδης διαταραχή)

Η εκδήλωση του στρες για μεγάλα χρονικά διαστήματα ονομάζεται χρόνιο στρες. Το χρόνιο στρες μοιάζει με έναν ατέρμονο αγώνα δρόμου στον οποίο τρέχουμε διαρκώς για να προλάβουμε να καταφέρουμε όσα γίνεται περισσότερα, χωρίς να τερματίζουμε ποτέ την ένταση που βιώνουμε! Τόσο η διάρκεια βίωσης της έντασης όσο και η δυσκολία στην διαχείριση και την μείωση της αποτελούν στοιχεία που οδηγούν στις αρνητικές επιδράσεις του χρόνιου στρες. Το χρόνιο στρες φαίνεται να εμπλέκεται ως παράγοντας προδιάθεσης, διατήρησης και επιδείνωσης μιας πληθώρας  σωματικών και ψυχικών ασθενειών καθώς και ανεξήγητων καταστάσεων ασθενείας, όπως είναι η χρόνια κόπωση και η ινομυαλγία.

Έρευνες στον τομέα της υγείας έχουν εστιάσει κυρίως στη διερεύνηση του στρες ως παράγοντα δυσχέρειας της υγείας μας. Αυτός ο τρόπος θεώρησης του στρες όμως, αποδεικνύεται ανεπαρκής και μονοδιάστατος, διότι αγνοεί τα πιθανά οφέλη που μπορεί να αποκομίσουμε βιώνοντας στρες!

Σε ποιες περιπτώσεις επωφελούμαστε από την βίωση του στρες;

Σε καταστάσεις που προκαλούν έντονο στρες , όπως είναι ένας αγώνας, οι  εξετάσεις, μια συνέντευξη εργασίας, ή οι διαφωνίες κατά τη διάρκεια μιας συζήτησης, ερχόμαστε αντιμέτωποι με κάποιες δυσκολίες, οι οποίες για να ξεπεραστούν προϋποθέτουν την προσωπική μας προσπάθεια. Για να καταβάλλουμε την ανάλογη προσπάθεια σε καθεμία από τις παραπάνω καταστάσεις, απαιτείται έντονη σωματική διέγερση.

Η αυξημένη σωματική διέγερση σε συνθήκες στρες δεν βλάπτει την υγεία μας! Αντίθετα, οι σωματικές αντιδράσεις μας στο στρες έχουν εξελιχθεί για να μας βοηθούν να εντοπίσουμε τα ερεθίσματα που μας προκαλούν στρες και να εστιάσουμε  την προσοχή μας σε αυτά, έτσι ώστε να ανταποκριθούμε με επιτυχία στις απαιτήσεις της εκάστοτε συνθήκης.

Αρκετές έρευνες έχουν δείξει ότι όταν αισθανόμαστε στρες, οι αντιδράσεις του σώματος μας (π.χ. εφίδρωση, ταχυκαρδία) λειτουργούν σαν σινιάλο για να μας επιστήσουν την προσοχή σε σχέση με τη δυσκολία  επίτευξης των στόχων μας, έτσι ώστε  να καταβάλλουμε την ανάλογη προσπάθεια για την πραγμάτωση τους. Παράλληλα, απελευθερώνονται στον οργανισμό μας ορμόνες οι οποίες μας επιτρέπουν να λαμβάνουμε γρήγορα αποφάσεις, ενώ βελτιώνουν και τις ικανότητες της μνήμης μας, έτσι ώστε να επιλέξουμε την καταλληλότερη στρατηγική για να αντιμετωπίσουμε τις δυσκολίες μας.

Οι αντιδράσεις του σώματος μας λοιπόν, κατά τη διάρκεια που αισθανόμαστε στρες, μας βοηθούν να επεξεργαστούμε καλύτερα τις πληροφορίες που έχουμε σε σχέση με τις εκάστοτε απαιτήσεις με σκοπό να βρούμε αποτελεσματικότερους τρόπους να τις αντιμετωπίσουμε. Έρευνες που μελέτησαν μάλιστα τα οφέλη του στρες μακροπρόθεσμα, παρατήρησαν ότι το στρες μπορεί να αυξήσει τις ψυχικές μας αντοχές, δηλαδή την ανοχή μας σε αποτυχίες και την επιμονή μας ως προς την επίτευξη των στόχων μας. Μέσα από την βίωση στρεσογόνων εμπειριών, αποκτούμε την αίσθηση ότι μπορούμε να διαχειριστούμε  με επιτυχία οποιαδήποτε πρόκληση προκύψει στη ζωή μας.

Άνθρωποι που έχουν βιώσει έντονες εμπειρίες στρες κατά τη διάρκεια της ζωής τους αναφέρουν μεγαλύτερη ικανοποίηση από τη ζωή, ενώ παράλληλα αφιερώνουν περισσότερο χρόνο σε τομείς της ζωής που έχουν μεγαλύτερη σημασία για τους ίδιους!

Ποια είναι όμως η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην ωφέλιμη και την επιβλαβή πλευρά του στρες στην ζωή μας;

Η διαχωριστική γραμμή ανάμεσα στην επωφελή και την επιζήμια εμπειρία του στρες βρίσκεται στις πεποιθήσεις μας για το ίδιο το στρες! Για παράδειγμα, η ιδέα ότι το στρες μας βοηθάει να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες μας, μας κινητοποιεί έτσι ώστε να χρησιμοποιούμε το στρες σαν σύμμαχο στην καθημερινότητα μας. Αντίθετα, οι αρνητικές πεποιθήσεις για το στρες (π.χ. το στρες επιβαρύνει την υγεία μου) δυσχεραίνουν την επίδοση μας και την υγεία μας μακροπρόθεσμα.

Οι αρνητικές πεποιθήσεις μας για το στρες στέκονται λοιπόν, ως εμπόδιο στον αγώνα δρόμου που δίνουμε καθημερινά για όλα όσα θέλουμε να πετυχούμε! Λειτουργούν σαν αυτοεκπληρούμενες προφητείες, καθώς οι θετικές αντιλήψεις για το στρες οδηγούν σε θετικότερα αποτελέσματα, ενώ οι αρνητικές αντιλήψεις επιβαρύνουν την καθημερινότητα και την υγεία μας. Μήπως ήρθε, λοιπόν, η στιγμή να αλλάξουμε τον τρόπο που σκεφτόμαστε για το στρες; 

Παράλληλα, όμως, με τις πεποιθήσεις μας για το στρες, σημαντικό ρόλο διαδραματίζει και η πίστη μας στις δυνατότητες μας να ανταπεξέλθουμε στις προκλήσεις της καθημερινότητας. Πρόκειται για τις σκέψεις εκείνες που λειτουργούν σαν κερκίδα στους καθημερινούς μας αγώνες, όταν ξεπροβάλλουν νέες δυσκολίες. ‘Αραγε οι σκέψεις μας εμφανίζονται για να μας σαμποτάρουν στα δύσκολα ή για να μας εμψυχώσουν και να μας δώσουν το κουράγιο να συνεχίσουμε, όταν οι προκλήσεις θεριεύουν;

Ποια είναι τα βήματα που πρέπει να ακολουθήσω για να συμφιλιωθώ με το στρες μου;

Αρχικά, είναι σημαντικό να αρχίσω να παρατηρώ τις σκέψεις μου και τις αντιλήψεις για το στρες στην ζωή μου. Πιστεύω ότι είναι επιζήμιο για την ζωή μου; Πιστεύω ότι είναι ανεξέλεγκτο;

Ανιχνεύοντας τις σκέψεις μου είναι σημαντικό να αρχίζω να αμφισβήτω όσες από αυτές δεν ευσταθούν ή με επιβαρύνουν συναισθηματικά. Αρχίζω να αναρωτιέμαι ποιες σκέψεις θα μπορούσαν να αντικαταστήσουν τις αρνητικές σκέψεις μου. Υιοθετώ θετικές σκέψεις για το στρες και αρχίζω να παρατηρώ ποιες επιδράσεις έχουν οι θετικές σκέψεις για το στρες στα συναισθήματά μου και στην διαχείριση των δυσκολιών μου.

Μάλιστα, ακολουθώ το ίδιο μονοπάτι για τις σκέψεις που κάνω για τον εαυτό μου. Υιοθετώ σκέψεις που ενισχύουν την εμπιστοσύνη στον εαυτό μου και τις δυνάμεις μου. Δημιουργώ μια υποστηρικτή κερκίδα από σκέψεις που είναι ικανές να με ενδυναμώνουν σε δύσκολες κατάστασεις.

Εστιάζω σε κάθε βήμα της προσπάθειας μου και δεν περιμένω να φτάσω στον τελικό προορισμό μου με τις πρώτες προσπάθειες. Παρατηρώ και απολαμβάνω την σταδιακή βελτίωση στις σκέψεις μου και συμπονώ τον εαυτό μου, όταν δεν τα καταφέρνω τόσο καλά. Σημασία σε όλη την πορεία βελτίωσης της διαχείρισης του στρες μου έχει η διαδικασία της μάθησης και της προσωπικής μου ανάπτυξης και όχι ο τερματισμός!

Εξάλλου, η μάθηση και η αυτοβελτίωση είναι τα σημαντικότερα έπαθλα!
Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Beltzer, M. L., Nock, M. K., Peters, B. J., & Jamieson, J. P. (2014). Rethinking butterflies: The affective, physiological, and performance effects of reappraising arousal during social evaluation. Emotion, 14(4), 761–8. http://doi.org/10.1037/a0036326

Blascovich, J., & Mendes, W. B. (2010). Social psychophysiology and embodiment. Handbook of social psychology.

Crum, A. J., Salovey, P., & Achor, S. (2013). Rethinking stress: the role of mindsets in determining the stress response. Journal of personality and social psychology, 104(4), 716.

Hofmann, S. G., Heering, S., Sawyer, A. T., & Asnaani, A. (2009). How to handle anxiety: The effects of reappraisal, acceptance, and suppression strategies on anxious arousal. Behaviour research and therapy, 47(5), 389-394.

Jamienson, J. P., Nock, M. K., & Mendes, W. B. (2012). Mind over matter: reappraising arousal improves cardiovascular and cognitive responses to stress, Journal of Experimental Psychology, 141, 417-422

Jamieson, J. P., Mendes, W. B., Blackstock, E., & Schmader, T. (2010). Turning the knots in your stomach into bows: Reappraising arousal improves performance on the GRE. Journal of Experimental Social Psychology, 46(1), 208–212. https://doi.org/10.1016/j.jesp.2009.08.015

Jamieson, J. P., Peters, B. J., Greenwood, E. J., & Altose, A. J. (2016). Reappraising Stress Arousal Improves Performance and Reduces Evaluation Anxiety in Classroom Exam Situations. Social Psychological and Personality Science, 7(6), 579–587. https://doi.org/10.1177/1948550616644656

Keller, A., Litzelman, K., Wisk, L. E., Maddox, T., Cheng, E. R., Creswell, P. D., & Witt, W. P. (2012). Does the perception that stress affects health matter? The association with health and mortality. Health Psychology, 31(5), 677.

Lazarus, R. S. (1999). A new synthesis. Stress and emotion. New York. Springer Publishing Company. Revised may, 4, 2006.

Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Coping and adaptation. The handbook of behavioral medicine, 282-325.

Moore, L. J., Vine, S. J., Wilson, M. R., & Freeman, P. (2015). Reappraising threat: How to optimize performance under pressure. Journal of sport and exercise psychology, 37(3), 339-343.

Sammy, N., Anstiss, P. A., Moore, L. J., Freeman, P., Wilson, M. R., & Vine, S. J. (2017). The effects of arousal reappraisal on stress responses, performance and attention. Anxiety, Stress, & Coping, 1-11

Σκέψεις άσπρο μαύρο: μήπως ήρθε η στιγμή να διευρύνω την χρωματική παλέτα των εμπειριών μου;

Οι σκέψεις άσπρο-μαύρο, αφορούν σκέψεις που αγγίζουν τα δυο άκρα. Είναι σκέψεις με τις οποίες κατηγοριοποιούμε τα πάντα σε “καλό” ή “κακό” αγνοώντας τις ενδιάμεσες καταστάσεις. Ο συγκεκριμένος τρόπος σκέψης μας επιτρέπει να αξιολογούμε απλουστευμένα τις εμπειρίες ή τα πρόσωπα γύρω μας διαχωριζόντας τους σε δυο κατηγορίες.

π.χ. Οι άνθρωποι που με περιτριγυρίζουν είναι είτε φίλοι μου είτε εχθροί μου.

Μάλιστα, μπορεί να αλλάξουμε την γνώμη μας για κάποιον και πολλές φορές μπορεί να αρκεί και μια μόνο ένδειξη για να μας ωθήσει να αλλάξουμε την άποψη μας και να οδηγηθούμε ακριβώς στο αντίθετο συμπέρασμα.

π.χ. Χαρακτηρίζω ως σωστό επαγγελματία έναν συνάδελφο μου στην δουλειά που διατηρούμε καλές σχέσεις και όταν ο ίδιος διαφωνήσει σε κάποια από τις ιδέες μου συμπεραίνω ότι είναι αναξιοπίστος ή δεν ειναι επαγγελματίας.

Αυτός ο τρόπος σκέψης έχει ονομαστεί εναλλακτικά και διχοτομημένη ή πολωτική σκέψη ή σκέψη όλα ή τίποτα, ακριβώς για τονίσει την μεγάλη απόκλιση και την αντίφαση που παρατηρείται ανάμεσα στις σκέψεις.

Η πολωτική σκέψη/σκέψη άσπρο μαύρο αποτελεί μια περίπτωση γνωστικής στρέβλωσης, καθώς ερμηνεύει οτιδήποτε συμβαίνει γύρω μας μέσα από το πρίσμα των δυο άκρων αγνοώντας τις ενδιάμεσες εναλλακτικές. Αποτελεί μάλιστα έναν άκαμπτο τρόπο σκέψης που μας στερεί την σφαιρική οπτική των πραγμάτων και την κατανόηση της περιπλοκότητας και της πολυπλοκότητας της εμπειρίας μας!

Με ποιους τρόπους μας εξυπηρετεί η πολωτική σκέψη;

Για την τάση να διχοτομούμε τον κόσμο σε άσπρο και μαύρο έχουν μιλήσει πολλοί θεωρητικοί στον χώρο της ψυχολογίας. Ο Freud θεωρούσε ότι η τάση μας να διαχωρίζουμε τον κόσμο σε άσπρο μαύρο είναι ένας τρόπος που χρησιμοποιούμε για να διαχειριστούμε το άγχος μας, αφού τοποθετούμε τα πάντα σε δυο κατηγορίες, χωρίς να χρειάζεται να σκεφτούμε παραπάνω για την περιπλοκότητα όσων συμβαίνουν γύρω μας. Και μάλιστα συνήθως, τοποθετούμε τους άλλους στην πλευρά του κακού, ώστε να αποενοχοποιούμαστε για τα δικά μας λάθη.

Πότε εμφανίζεται;

Η πολωτική σκέψη εμφανίζεται σε όλους τους ανθρώπους στα πρώτα στάδια της ζωής. Η Μelanie Klein μάλιστα προσπάθησε να εξηγήσει μέσα από το έργο της γιατί η διχοτόμηση είναι σημαντική για την προσωπική μας ανάπτυξη στην βρεφική μας ηλικία. Η διχοτήμηση στην σκέψη μας φαίνεται να είναι ένα αναγκαίο στάδιο στην βρεφική μας ηλικία καθώς ως βρέφη είναι αναγκαίο για την επιβίωση μας να μπορούμε να διαχωρίζουμε τον κόσμο σε καλό και κακό και να αντιδρούμε σε οτιδήποτε είναι δυσάρεστο. Παράλληλα, ο διαχωρισμός του κόσμου σε καλό και κακό είναι ο πιο απλός τρόπος για να κατανοήσουμε ό,τι συμβαίνει γύρω μας και να διαχειριστούμε τις αντιφατικές εμπειρίες σε μια ηλικία που δεν έχουμε αναπτυχθεί γνωστικά. Για αυτό τον λόγο τα βρέφη μπορεί να βλέπουν την μαμά τους ως καλή όταν εξυπηρετεί όλες τις ανάγκες του, και ως κακιά όταν αδιαφορεί ή δεν καταλαβαίνει τι χρειάζονται από την ίδια. Για το βρέφος η καλή και η κακή μαμά είναι τα δυο διαφορετικά πρόσωπα της μαμάς. Στην πορεία της ανάπτυξης, το βρέφος αρχίζει να αντιλαμβάνεται ότι η καλή και η κακή μαμά είναι το ίδιο πρόσωπο και αντιλαμβάνεται ότι ένα πρόσωπο μπορεί να συγκεντρώνει δυσάρεστα αλλά και θετικά στοιχεία.

Σε ποιες περιπτώσεις παρατηρείται στην ενήλικη ζωή;

Τραυματικά γεγονότα ζωής έχει βρεθεί να συνδέονται με την τάση να διατηρούμε έντονα την πολωτική σκέψη ως έναν τρόπο να ερμηνεύουμε όσα μας συμβαίνουν στην ενήλικη ζωή. Μάλιστα σε συνθήκες που μας προκαλούν έντονο άγχος είναι πιθανό να επιστρατεύουμε την πολωτική σκέψη για να αξιολογήσουμε τα πρόσωπα και τις καταστάσεις γύρω μας.

Ποιες είναι οι επιδράσεις της πολωτικής σκέψης;

Η διατήρηση της πολωτικής σκέψης, όμως, στην ενήλικη ζωή φαίνεται να επηρεάζει τους παρακάτω τομείς της ζωής μας:

  • Σχέσεις
  • Επαγγελματική καριέρα
  • Διατροφικές συνήθειες
  • Ψυχική Υγεία
Σχέσεις

Η πολωτική σκέψη μας οδηγεί να υιοθετούμε μια πιο άκαμπτη στάση στην αλληλεπίδραση μας με άλλους συνανθρώπους μας. ‘Οταν αποδίδουμε, λοιπόν, απόλυτους αρνητικούς χαρακτηρισμούς σε άλλους ανθρώπους, αποθαρρυνόμαστε από να τους γνωρίσουμε καλύτερα και να διαπιστώσουμε εάν όντως ισχυεί η γνώμη μας για αυτούς. Στις διαπροσωπικές μας σχέσεις η σκέψη ότι έχουμε πάντα δίκιο και οι άλλοι άδικο οδηγεί δυνητικά σε περισσότερες συγκρούσεις και μειωμένη ικανοποίηση από τις σχέσεις μας, ακόμη και στον χωρισμό με τον ερωτικό μας σύντροφο.

Επαγγελματική καριέρα

Όσον αφορά την επαγγελματική μας ζωή, η πολωτική σκέψη μπορεί να δυσχεραίνει τις σχέσεις μας με τους άλλους συναδέλφους, αλλά και την επαγγελματική μας ανέλιξη, καθώς είναι πιθανό να δημιουργούμε μη ρεαλιστικές προσδοκίες για τις επιδόσεις μας (π.χ. είμαι ο καλύτερος στην δουλειά) οι οποίες μπορεί σύντομα να διαψευστούν και να μας οδηγήσουν στο αντίθετο άκρο (π.χ. δεν μπορώ να καταφέρω τίποτα στην δουλειά μου). Οι πολωτικές σκέψεις μπορούν να μας οδηγήσουν ευκολότερα στην παραίτηση ή στην απολύση συνεργατών μας.

Διατροφή

Η διατροφή μας μπορεί επίσης να επηρεαστεί από τις πολωτικές σκέψεις, καθώς αυτές μπορεί να παρεισφρύουν στις αξιολογήσεις μας για συγκεκριμένες τροφές (π.χ. όλα τα φρούτα είναι απαίσια) με αποτέλεσμα να επηρεάζουν την υγεία μας, αλλά μπορεί να επηρεάζουν και την διατροφή μας( αποχή από το φαγητό ή βουλιμικές τάσεις), όταν συνδέονται με αρνητικές αξιολογήσεις για το σώμα μας (π.χ. έχω απαίσιο σώμα).

Πως μπορώ να απαλλαγώ από τις πολωτικές σκέψεις;

Εστιάζω την προσοχή μου σε λέξεις κλειδιά που μπορεί να χρησιμοποιώ καθημερινά και να συνδέονται με μια πολωτική σκέψη, όπως είναι:

  • Ποτέ
  • Πάντα
  • Τέλειο
  • Καταστροφή
  • ‘Αθλιο
  • Αδύνατον

Εξίσου σημαντικό είναι να αρχίσω να παρατηρώ τις ίδιες μου τις σκέψεις και να αναγνωρίζω πότε οι σκέψεις μου είναι απόλυτες και κινούνται ανάμεσα στα δυο άκρα!

Καταγράφω αυτές τις σκέψεις σε ένα χαρτι και τις εντάσσω μέσα σε έναν κύκλο. Δημιουργώ έναν κύκλο που αφορά την σχέση μου με κάθε σημαντικό πρόσωπο της ζωής μου και μέσα σε αυτόν εντάσσω όλες τις σκέψεις μου που αφορούν την σχέση μου μαζί του. Παρατηρώ τις αντιφάσεις και τις ακραίες αξιολογήσεις και προσπαθώ να σκεφτώ εναλλακτικές αξιολογήσεις ή ερμηνείες που είναι λιγότερο απόλυτες και περιγράφουν πιο ρεαλιστικά αυτά τα πρόσωπα και την σχέση μας.

Προσπαθώ να διευρύνω την χρωματική παλέτα των χαρακτηρισμών που δίνω στους ανθρώπους γύρω μου και σε όσα μου συμβαίνουν καθημερινά!
Αφαιρώ τους φακούς των γυαλιών που με κάνουν να βλέπω τον κόσμο μονότονο μέσα από δυο μόνο αποχρώσεις και αρχίζω να παρατηρώ την περιπλοκότητα και την πολυπλοκότητα όσων μου συμβάινουν!
Ενδεικτική Βιβλιογραφία

Granieri, A., & Schimmenti, A. (2014). Mind–body splitting and eating disorders: a psychoanalytic perspective. Psychoanalytic Psychotherapy28(1), 52-70.

Ebbers, J. J., & Wijnberg, N. M. (2017). Betwixt and between: Role conflict, role ambiguity and role definition in project-based dual-leadership structures. Human relations; studies towards the integration of the social sciences70(11), 1342–1365. https://doi.org/10.1177/0018726717692852

Siegel, J. P., & Forero, R. M. (2012). Splitting and emotional regulation in partner violence. Clinical Social Work Journal40(2), 224-230.

Μπεϊτμαν Α. & Χολμς Τ. Εισαγωγή στην ψυχανάλυση. Αθήνα: Καστανιώτης, 2001.

Σίγκαλ Χ. Εισαγωγή στο έργο της Melanie Klein. Αθήνα: Καταστανιώτης, 2001.

Το παράδοξο της προσφοράς: Μήπως τελικά κερδίζω περισσότερα όταν προσφέρω στους άλλους;

Η Χριστουγεννιάτικη ιστορία του Σκρουτζ αποτελεί ίσως μια από τις κλασσικότερες χριστουγεννιάτικες  ιστορίες, τα διδάγματα της οποίας επηρεάζουν μέχρι σήμερα τις συνήθειες μικρών και μεγάλων την εορταστική περίοδο. Η ανταλλαγή δώρων, οι μικρές πράξεις καλοσύνης και το πνεύμα φιλανθρωπίας ενσωματώνονται στον σύγχρονο τρόπο που επιλέγουμε να γιορτάσουμε τα Χριστούγεννα!

Πολλές φορές μάλιστα από την βιασύνη μας να τακτοποιήσουμε όλες τις υποχρεώσεις μας εγκαίρως και να πραγματοποιήσουμε όλες τις  «κοινωνικά απαιτούμενες» αγορές, λησμονούμε το πραγματικό νόημα της προσφοράς και δεν απολαμβάνουμε το μεγαλείο της εορταστικής ατμόσφαιρας.

 Επανεξετάζοντας φέτος την ιστορία του Σκρουτζ  θα ήθελα να εστιάσουμε σε ένα διαφορετικό σημείο… στα οφέλη που αποκομίζει ο ίδιος Σκρουτζ από τις πράξεις φιλανθρωπίας του. Θα ήταν χρήσιμο, λοιπον, να αναλογιστούμε ποιες επιπτώσεις είχε στην ζωή του η μετακίνηση του προς μια πιο γενναιόδωρη στάση και κατ’επέκταση να συλλογιστούμε τις γενικότερες επιδράσεις της κοινωνικής προσφοράς στην ζωή μας!

 Είναι ευρέως γνωστό ότι μέσα από μια συνδιαλλαγή υποστήριξης ο αποδέκτης της υποστήριξης είναι αυτός που λαμβάνει περισσότερα οφέλη, επισκιάζοντας ίσως τα οφέλη που απολαμβάνει αυτός που προσφέρει την υποστήριξη. Τα τελευταία χρόνια, έχουν πραγματοποιηθεί συστηματικά έρευνες που μελετούν τα οφέλη που αποκομίζει το άτομο που προσφέρει υποστήριξη σε άλλους συνανθρώπους του. Έχουν βρεθεί, λοιπόν, σημαντικές συσχετίσεις της προσφοράς με την παρουσία υψηλότερων επιπέδων ευτυχίας, αυτοεκτίμησης και αυτό-αξίας! Ο εθελοντισμός και η χρηματική συνεισφορά σε όσους το έχουν ανάγκη έχει συνδεθεί με υψηλότερα επίπεδα ψυχικής ευημερίας για το άτομο!

Μάλιστα, οι πράξεις καλοσύνης μειώνουν τα συμπτώματα κατάθλιψης ακόμα και σε ανθρώπους με κυρίαρχα χαρακτηριστικά  προσωπικότητας την ανταγωνιστικότητα και την καχυποψία. (Η περίπτωση του Σκρουτζ είναι και ερευνητικά τεκμηριωμένη!)

 Ένας επιπλέον παράγοντας που συνδέεται με τα οφέλη της προσφοράς είναι και η κοινωνική σύνδεση. Έχει βρεθεί, ότι η βοήθεια προς τους άλλους αυξάνει την κοινωνική σύνδεση με άλλους συνανθρώπους μας και εντείνει την αίσθηση ότι είμαστε ενεργά μέλη  μιας ευρύτερης κοινωνικής ομάδας!
 Τα οφέλη της προσφοράς, όμως, δεν σταματούν στην ψυχική υγεία, καθώς σημαντικές συσχετίσεις έχουν παρατηρηθεί και με την σωματική μας υγεία!

Η παροχή υποστήριξης σε άλλους έχει συνδεθεί με μειωμένο άγχος και μειωμένους καρδιακούς παλμούς και αρτηριακή πίεση. Επιπλέον, ο εθελοντισμός έχει συσχετιστεί με μακροζωία σε ενήλικες, ενώ η υποστήριξη προς κάποιο αγαπημένο πρόσωπο έχει συσχετιστεί με χαμηλότερα επίπεδα θνησιμότητας, ανεξάρτητα από το εάν θεωρούμε ότι λαμβάνουμε και εμείς υποστήριξη μέσα σε αυτή την σχέση!

Φαίνεται λοιπόν, ότι η προσφορά βελτιώνει τόσο την ψυχική όσο και την σωματική μας υγεία και δημιουργεί στενότερους και ισχυρότερους κοινωνικούς δεσμούς! Σε αυτό το σημείο, ίσως εύλογα να αναρωτηθείτε εάν όντως κάθε φορά που προσφέρω βοήθεια σε κάποιον συνάνθρωπο μου αντλώ θετικά οφέλη. Η αλήθεια είναι πως όχι!  

 Ερευνητικά δεδομένα αναφέρουν ότι για να αποκομίσω θετικά οφέλη από την βοήθεια που προσφέρω, θα πρέπει να τηρούνται οι παρακάτω προϋποθέσεις:
  1. Να προσφέρουμε την υποστήριξη σε κάποιον συνάνθρωπο μας που έχει ανάγκη από την βοήθεια μας και η βοήθεια μας  να αποφέρει καρπούς! Η αποτελεσματικότητα της βοήθειας μας κρίνεται τόσο από την βελτίωση της κατάστασης του συνανθρώπου μας, όσο και από την εκτίμηση και την αναγνώριση της βοήθειας μας.
  2. Να προσφέρουμε την βοήθεια σε όσους έχουν την ανάγκη μας και να αισθανόμαστε ότι δημιουργούμε στενότερους κοινωνικούς δεσμούς μαζί τους. Μέσα από την προσφορά μας, δηλαδή, επιτυγχάνουμε να αναζοπυρώσουμε ή να δημιουργήσουμε νέες κοινωνικές σχέσεις με τους συνανθρώπους μας.
  3. Να αισθανόμαστε ότι είναι προσωπική μας επιλογή να προσφέρουμε την βοήθεια μας και ότι δεν είμαστε υποχρεωμένοι να το κάνουμε. Η ελευθερία της επιλογής καθορίζει εάν όντως επωφεληθώ από τις θετικές επιπτώσεις της προσφοράς σε κάποιο άλλο πρόσωπο. Μάλιστα, εάν υπάρχουν παράπλευρα οφέλη ή  άλλες επιβραβεύσεις για την συμπεριφορά μου, τότε υποθάλπονται τα οφέλη που αποκομίζω για την πράξη προσφοράς μου.
Επομένως, όταν προσφέρω με την θέληση μου την βοήθεια μου σε κάποιον συνάνθρωπο μου που έχει ανάγκη και η βοήθεια μου αναγνωρίζεται και γεφυρώνει νέες κοινωνικές σχέσεις, τα οφέλη που αποκομίζω είναι πολύ περισσότερα!

Για τους περισσότερους από εμάς τα φετινά Χριστούγεννα θα είναι διαφορετικά! Με λιγότερα ή περισσότερα αγαπημένα πρόσωπα γύρω από το γιορτινό τραπέζι και πολλά ανάμεικτα συναισθήματα, φέτος θα κληθούμε να ανακαλύψουμε εναλλακτικά μονοπάτια για να ψυχαγωγήσουμε τους εαυτούς μας και να αναθερμάνουμε τις καρδιές μας!

‘Ισως τελικά, οι αλλαγές της φετινής χρονιάς να μπορούσαν να αποτελέσουν μια χρήσιμη αφορμή για να αναστοχαστούμε το νόημα που αποδίδουμε στις Χριστούγεννιατικες γιορτές και να αναλογιστούμε την σημασία που έχουν οι πράξεις γενναιοδώριας στην ζωή μας!

Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Helliwell, J. F., Huang, H., & Wang, S. (2019). Changing world happiness. World Happiness Report 2019, 11-46.

Inagaki, T. K. (2018). Neural mechanisms of the link between giving social support and health. Annals of the New York Academy of Sciences1428(1), 33-50.

Inagaki, T. K., & Orehek, E. (2017). On the benefits of giving social support: When, why, and how support providers gain by caring for others. Current Directions in Psychological Science26(2), 109-113.

Mongrain, M., Barnes, C., Barnhart, R., & Zalan, L. B. (2018). Acts of kindness reduce depression in individuals low on agreeableness. Translational Issues in Psychological Science4(3), 323.

Παγκόσμια ημέρα κάτα του AIDS: Ας δούμε τον άνθρωπο πίσω από την ασθένεια!

37.9 εκατομμύρια άνθρωποι είναι διαγνωσμένοι με AIDS σε όλο τον κόσμο, ενώ κάθε χρόνο διαγιγνώσκονται 1.7 εκατομμύρια άνθρωποι! Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΚΕΕΛΠΝΟ, υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα 500-600 άτομα προσβάλλονται κάθε χρόνο από τον ιό. ‘Ερευνες, μάλιστα, αποκαλύπτουν ότι το 80% των νέων διαγνώσεων, οφείλεται στο σεξ χωρίς προφύλαξη με ερωτικούς συντρόφους που έχουν μολυνθεί πρόσφατα και δεν γνωρίζουν ότι είναι φορείς. Παρότι τα ποσοστά μόλυνσης από το AIDS έχουν μειωθεί στην πάροδο του χρόνου, ο αριθμός των μολύνσεων παρουσιάζει αυξητική τάση στις οικονομικά ασθενέστερες ομάδες του πληθυσμού.

‘Ερευνες που μελετούν την σχέση ανάμεσα στο κοινωνικοοικονομικό πλαίσιο και τις πιθανότητες μόλυνσης από AIDS, έχουν παρατηρήσει ότι οι συνθήκες φτώχειας, η κατάθλιψη και η χρήση ναρκωτικών ουσιών αποτελούν παράγοντες κινδύνου που συχνά αλληλεπιδρούν μεταξύ τους και οδηγούν σε ριψοκίνδυνες συμπεριφορές που συνδέονται με την μόλυνση από AIDS. Ποιοτικές μέλετες που έχουν επικεντρωθεί σε προσωπικές αφηγήσεις της ζωής ατόμων με AIDS αναφέρουν ότι εμφανίζονται κοινά μοτίβα στις εμπειρίες τους. Οι περισσότεροι μιλούν για τις εμπειρίες παιδικής κακοποίησης και παραμέλησης τους, τους καθημερινούς αγώνες τους ενάντια στην ανισότητα, την προσωπική τους απόδραση μέσω της τοξικοεξάρτησης, όπως και την ανοχή τους σε κακοποιητικούς ερωτικούς συντρόφους και την εκπόρνευσή τους.

‘Εχοντας επίγνωση των αλυσιδωτών κατάστασεων που μπορεί να οδηγήσουν στην μόλυνση από AIDS, μπορούμε να κατανοήσουμε καλύτερα την συνθετότητα των ζητημάτων που καλούνται να διαχειριστούν συνάνθρωποι μας ήδη πριν την διάγνωση του AIDS.

Το σημαντικότερο όμως, είναι να κατανοήσουμε πως βιώνει ένας ασθενείς με AIDS την ασθένεια του.

Το AIDS είναι μια φαινομενικά αόρατη ασθένεια, παρόλα αυτά κουβάλαει στις πλάτες του το δυσβάσταχτο φορτίο του κοινωνικού στίγματος!

Η μόλυνση από AIDS έχει συνδεθεί με κοινωνικές ταμπέλες που σκιαγραφούν τους φορείς ως “αφελείς”, “ηδονιστές”, ή ακόμη και “βρώμικους”. Μάλιστα, όταν οι ταμπέλες αυτές συνδυάζονται με χαρακτηρισμούς και στερεότυπα που αφορούν την εξάρτηση από ουσίες ή την σεξουαλική προτίμηση, η κοινωνική επίκριση και ο στιγματισμός γιγαντώνονται!

Ο κοινωνικός στιγματισμός λειτουργεί τιμωρητικά προς τα οροθετικά άτομα, καθώς βιώνουν έντονα συναισθήματα άγχους, ντροπής, απελπισίας και κατάθλιψης. Ο φόβος της κοινωνικής απόρριψης και του αποκλεισμού αποτρέπει τα οροθετικά άτομα να μιλήσουν για την ασθένεια τους και να αναζητήσουν υποστήριξη από την οικογένεια, τους φίλους τους ή ακόμη και από τον ερωτικό τους σύντροφο!

Η σιωπή τους απομονώνει και συχνά μπορεί να τους οδηγεί ακόμα και στην πλήρη εγκατάλειψη του εαυτού τους. Ο ασθενής προτιμά να μην γνωρίζει για την ασθένεια του, αρνείται να επισκεφθεί τον γιατρό ή αποφεύγει να υποβληθεί στις απαραίτητες εξετάσεις. Ο φόβος για το τι μπορεί να ακολουθήσει, ο φόβος της απόρριψης, της διάκρισης, του αποκλεισμού γίνεται μεγαλύτερος και από τον φόβο του ίδιου του θανάτου!

 Η ευθύνη για την αλλαγή και την βελτίωση της κατάστασης αφορά περισσότερο όλους εμάς που δεν είμαστε φορείς του υιού! Είναι πολύ σημαντικό να ενημερώνομαστε από έγκυρες πηγές πληροφόρησης για τις εξελίξεις σχετικά με το AIDS. Πριν οδηγηθούμε αβίαστα σε συμπεράσματα, είναι σημαντικό να συλλογιστούμε το ευρύτερο κοινωνικό και πολιτισμικό υπόβαθρο της ασθένειας, χωρίς να ξεχνάμε τον προσωπικό αγώνα ζωής ενός οροθετικού ατόμου. Το ενδιαφέρον, η ζεστασιά και η συμπόνοια είναι αρετές που είναι καλό να αναπτύσσουμε στην διάρκεια της ζωή μας και να τις προσφέρουμε απλόχερα σε όσους έχουν ανάγκη την βοήθεια μας! 

Πρωτίστως, όμως, πρέπει να αποτινάξουμε το πέπλο του κοινωνικού στίγματος και να δούμε τον άνθρωπο πίσω από την ασθένεια του!

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με τον HIV και υπηρεσίες δωρεάν εξέτασεις, μπορείτε να απευθυνθείτε:

  • Στα Kέντρα πρόληψης για τον HIV σε Αθήνα ( Πιττάκη 4, Μοναστηράκι (τηλέφωνο: 210 33 10 400)) και Θεσσαλονίκη (Αλ. Σβώλου 15 & Παλ. Π. Γερμανού, 2310 282 284))που παρέχουν δωρεάν ενημέρωση, δειγματοληψίες και ψυχολογική υποστήριξη κατά περίπτωση.
  • Στο Κέντρο Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων που παρέχει τηλεφωνική γραμμή υποστήριξης για το AIDS (τηλ.: 210 – 72.22.222) και συμβουλευτικό σταθμό για δια ζώσης συνεδρίες (210 – 72.39.945)
  • Και στην ιστοσελίδα: http://www.hivaids.gr/
Προτεινόμενη βιβλιογραφία:

Pantalone, D. W., & Budge, S. L. (2020). Psychotherapy research is needed to improve clinical practice for clients with HIV. Psychotherapy, 57(1), 1.

Tsai, A. C., & Burns, B. F. (2015). Syndemics of psychosocial problems and HIV risk: A systematic review of empirical tests of the disease interaction concept. Social Science & Medicine, 139, 26-35.

Παγκόσμια μέρα εξάλειψης της Βίας κατά των Γυναικών

Το 1999 η Γενική Συνέλευση του Οργανισμού Ηνωμένων Εθνών αποφασίζει να κηρύξει την 25η Νοεμβρίου ως Διεθνή μέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών. Η βία κατά των γυναικών αποτελεί σοβαρή παραβίαση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και εντείνει την άνιση σχέση μεταξύ των δύο φύλων. Το 2013, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) χαρακτήρισε τη Βία κατά των Γυναικών και Κοριτσιών (ΒΚΓΚ) ως «ένα παγκόσμιο πρόβλημα υγείας που λαμβάνει διαστάσεις πανδημίας.

«Ο όρος “βία κατά των γυναικών” περιλαμβάνει κάθε πράξη βίας που στηρίζεται στο φύλο και έχει ως αποτέλεσμα, ή είναι δυνατό να έχει ως αποτέλεσμα, τη σωματική, σεξουαλική ή ψυχολογική βλάβη ή πόνο για τις γυναίκες, συμπεριλαμβανομένων των απειλών τέτοιων πράξεων, τον εξαναγκασμό ή την αυθαίρετη στέρηση της ελευθερίας, είτε αυτό προκύπτει στη δημόσια είτε στην ιδιωτική ζωή» (παρ. 113).

Μερικά στοιχεία αρκούν για να μας προκαλέσουν συναισθήματα αγανάκτησης:

-2 στις 5 γυναίκες έχουν υποστεί ψυχολογική βία από τον σύντροφό τους

-1 στις 5 γυναίκες στην Ευρώπη έχει υποστεί σωματική ή/και σεξουαλική βία από τον σύντροφό της

-Μία γυναίκα το μήνα δολοφονείται στην Ελλάδα από μέλος της οικογένειάς της

-500.000 με 2.000.000 άνθρωποι στον κόσμο, κυρίως γυναίκες και παιδιά, εκτιμάται ότι διακινούνται παράνομα κάθε χρόνο με σκοπό τη σεξουαλική εκμετάλλευση και την εξαναγκαστική εργασία

-130 εκατομμύρια γυναίκες και κορίτσια έχουν υποστεί ακρωτηριασμό γεννητικών οργάνων

Η βία εις βάρος των γυναικών παραμένει ένα μείζον κοινωνικό πρόβλημα υπενθυμίζοντάς μας συνεχώς την έντονη παρουσία της έμφυλης ανισότητας. Είναι αταξική, διαπολιτισμική, διεθνική. Στον πυρήνα της, η βία κατά τον γυναικών σχετίζεται με ζητήματα πατριαρχικών προτύπων και διαστρεβλωμένων αντιλήψεων περί εξουσίας.

Την πρώτη περίοδο της πανδημίας του Covid-19, η βία κατά των γυναικών χαρακτηρίστηκε από το Συμβούλιο της Ευρώπης ως η «σκιώδης πανδημία». Για πολλές γυναίκες, το σπίτι δεν είναι ένα ασφαλές μέρος. Αντίθετα, τις φέρνει όλο και πιο κοντά σε ένα περιβάλλον εγκλωβισμού και κακοποίησης. Τα περιοριστικά μέτρα που έφερε η πανδημία του κορονοϊού, αύξησαν θεαματικά τα ποσοστά ενδοοικογενειακής βίας και έκθεσης κινδύνου σε όλες τις μορφές έμφυλης βίας. Στην Ελλάδα, το διάστημα της πρώτης καραντίνας οι κλήσεις προς την Τηλεφωνική Γραμμή Υποστήριξης SOS 15900, αυξήθηκαν κατά 230%

Η έμφυλη βία είναι μια διαρκής πανδημία που εμφανίστηκε πολύ πιο πριν από αυτή του COVID-19, καθρεφτίζοντας διαρκώς τις αδυναμίες και τις αντιφάσεις της κοινωνίας μας.

Η εξάλειψη της βίας βασίζεται σε μία ισχυρή προϋπόθεση: Να πάψουμε να θεωρούμε κάθε μορφή βίας ως μια συμπεριφορά κοινωνικά αποδεκτή είτε προς τις γυναίκες είτε προς όποι@ υποφέρει λόγω διαφορετικότητας του κοινωνικού φύλου.

Λέμε ΟΧΙ στη Βία κατά των Γυναικών!

ΕΧΕΙΣ ΦΩΝΗ, ΕΙΜΑΣΤΕ ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ

ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ ΜΟΝΗ, ΔΕΝ ΕΙΣΑΙ Η ΜΟΝΗ

ΜΗ ΣΙΩΠΑΣ!

ΜΙΛΑ!

Γραμμή SOS (Κατά της βίας – Υπέρ των γυναικών) 15900

http://womensos.gr

https://www.isotita.gr

https://diotima.org.gr

https://www.kethi.gr

www.astynomia.gr

United Nations Secretary- General’s Campaign to Εnd Violence Αgainst Women: http://www.un.org/en/women/endviolence/index.shtml

Council of Europe Convention on preventing and combating violence against women and domestic violence (2011). http://goo.gl/kSMRgD