Εξερεύνηση υγιών σχέσεων: Θέτοντας όρια

Συχνά μας είναι δύσκολο να διαχειριστούμε διάφορες συμπεριφορές στις διαπροσωπικές μας σχέσεις, αδυνατώντας να εντοπίσουμε τους λόγους. Αυτή η δυσφορία μας γεμίζει άγχος, απογοήτευση και εξάντληση, ενώ μπορεί συχνά να πυροδοτήσει επίπονες συγκρούσεις. Ένας από τους βασικότερους λόγους που μας οδηγεί στο να βιώνουμε δυσάρεστες καταστάσεις με τους γύρω μας, είναι η αδυναμία μας να θέσουμε υγιή όρια.

Τι είναι τα όρια ;

Τα προσωπικά όρια καθορίζουν τους «κανόνες» που θέτουμε προς τους άλλους με στόχο την αυτοπροστασία και τον σεβασμό προς τον εαυτό μας. Είναι εκείνα που ορίζουν τον σωματικό και ψυχικό μας χώρο και μας βοηθούν να υπερασπιζόμαστε τις συναισθηματικές μας ανάγκες, απωθώντας την εκμετάλλευση των άλλων. Τα όρια αρχίζουν να σχηματίζονται από την παιδική μας κιόλας ηλικία μέσα από την αλληλεπίδραση με τα πρόσωπα φροντίδας και τους σημαντικούς μας άλλους. Η ανάπτυξη ενός υγιούς συστήματος ορίων, προϋποθέτει συναισθήματα αποδοχής και ενσυναίσθησης από τα σημαντικά για εμάς πρόσωπα για την ανάπτυξη μιας προσωπικότητας με πίστη και εμπιστοσύνη στον εαυτό.  

Υπάρχουν κατηγορίες ορίων ;

Οι βασικότερες κατηγορίες των προσωπικών ορίων είναι αυτές των φυσικών-σωματικών και των συναισθηματικών-πνευματικών ορίων. Τα φυσικά-σωματικά όρια είναι η σωματική προσέγγιση που επιτρέπουμε να δεχτούμε από κάποι@, χωρίς να αισθανθούμε άβολα. Για παράδειγμα, το ποι@ μας πλησιάζει, σε ποιο βαθμό μας αγγίζει και με ποιον τρόπο. Τα σωματικά όρια είναι πολύ διαφορετικά για τ@ καθέν@ μας καθώς διαμορφώνονται βάσει προσωπικών βιωμάτων και αξιών. Τα συναισθηματικά-πνευματικά όρια αναφέρονται στις πεποιθήσεις, τις αξίες, τις ανάγκες και τις επιλογές μας. Μπορεί να μην είναι «ορατά», όπως τα φυσικά όρια, αλλά διαδραματίζουν πολύ σημαντικό ρόλο στην ψυχική μας υγεία. Είναι εκείνα που ορίζουν τις είναι αποδεκτό για εμάς και τι όχι.

Πώς μπορούμε να θέτουμε υγιή όρια ;   

Το να μπορέσουμε να επικοινωνήσουμε τα όριά μας στους άλλους είναι κάτι που φαντάζει αρχικά δύσκολο, ιδίως εάν το σύστημα ορίων μας αποτελείται από άκαμπτα, μη συνεπή όρια.

Η αρχή για να μπορέσουμε να θέσουμε υγιή όρια στις διαπροσωπικές μας σχέσεις είναι πρώτα απ’ όλα να τα αναπτύξουμε.

Οφείλουμε να αναρωτηθούμε: Πώς με κάνει να αισθάνομαι μια διαπροσωπική σχέση ; Ποια είναι τα δυσφορικά συναισθήματα που εντοπίζω ; Πώς θα ήθελα να είμαι σε αυτή τη σχέση προκειμένου να νιώθω ο εαυτός μου ; Με αυτόν τον τρόπο θα καταφέρω να εντοπίσω τα σημεία που νιώθω πως τα προσωπικά μου όρια βάλλονται, ώστε να προχωρήσω στις αντίστοιχες βελτιωτικές για εμένα αλλαγές.

Είναι πολύ σημαντικό να μάθω να επικοινωνώ τις ανάγκες μου στους άλλους ώστε να με σέβομαι. Η λέξη «όχι» για πολλ@ από εμάς έχει αρνητική χροιά, κι όμως είναι μια λέξη που εμπεριέχει σημαντικό φορτίο αυτοπροστασίας και αυτοφροντίδας. Η περιθωριοποίηση των προσωπικών μας αναγκών εις βάρος της ικανοποίησης των αναγκών των άλλων, είναι μια πρακτική που βάλλει το σύστημα των προσωπικών μας ορίων προκαλώντας συναισθήματα αυτομομφής και απογοήτευσης. Μπορούμε να είμαστε αρεστοί στους άλλους χωρίς να πρέπει να λέμε σε όλα «ναι».

Κάτι εξίσου σημαντικό στη θέσπιση των ορίων είναι πως είναι ανάγκη να  αναλαμβάνουμε την ευθύνη των συναισθημάτων μας. Δηλαδή, ενδέχεται με τον τρόπο που θα οριοθετηθούμε σε κάποι@ να προκαλέσουμε συναισθήματα θυμού ή θλίψης. Δεν μπορούμε και δεν είναι απαραίτητο να ελέγχουμε τον τρόπο με τον οποίο κάποι@ αισθάνεται, καθώς αυτό είναι κάτι που έγκειται στον τρόπο που ο ίδι@ ερμηνεύει τα γεγονότα.

Σε οποιαδήποτε διαπροσωπική σχέση, βασικό συστατικό της πετυχημένης συνταγής προκειμένου να ενυπάρχουν οι αξίες του σεβασμού και της εμπιστοσύνης, είναι η αποδοχή της προσωπικότητας και της ταυτότητας του άλλ@. Για αυτό και τα όρια είναι εκείνα που, μεταξύ άλλων, επιτρέπουν την ουσιαστική σύνδεση μεταξύ των ανθρώπων. Ήρθε η στιγμή να τα απενοχοποιήσουμε!

Πώς θα ενισχύσω την αυτοεκίμησή μου

Εννοιολογώντας την αυτοεκτίμηση

Η έννοια της αυτοεκτίμησης μπορεί να οριστεί με ποικίλους τρόπους καθώς, ο καθένας από εμάς, την αντιλαμβάνεται με έναν μοναδικό τρόπο. Είναι μια έννοια άρρηκτα συνδεδεμένη με τον τρόπο που αισθάνεται κανείς για τον εαυτό του (James, 2001) και τη γενική εκτίμηση σχετικά με την αξία του (Cooley, 2001). Μπορεί να είναι είτε θετική, εμπεριέχοντας την έννοια της αποδοχής, είτε αρνητική, με τάσεις αποδοκιμασίας. Πολλές φορές μπερδεύουμε την έννοια της αυτοεκτίμησης με την αυτοπεποίθηση ή την αυτοαποτελεσματικότητα. Βασική τους διαφορά είναι πως η αυτοεκτίμηση εμπεριέχει αξιολογικούς (τι αξίζω) χαρακτηρισμούς αναφορικά με τον εαυτό.  

Οι ρίζες της αυτοεκτίμησης

Η αυτοεκτίμηση αρχίζει να διαμορφώνεται στα πρώτα χρόνια της παιδικής μας ηλικίας. Δεδομένου ότι η έννοια του εαυτού δεν είναι κάτι στατικό στο χρόνο αλλά εξελίσσεται καθώς βιώνουμε νέες εμπειρίες και προκλήσεις, έτσι και η αυτοεκτίμηση συνεχίζει να «πλάθεται» τόσο στην εφηβεία όσο και στην ενήλικη ζωή. Οι σημαντικοί μας άλλοι όπως η οικογένεια ή φίλοι, όσο και τα περιβάλλοντα με τα οποία αλληλοεπιδρούμε (π.χ. το σχολείο), είναι σημαντικοί διαμορφωτές της αυτοεκτίμησής μας. Ένα περιβάλλον που ενισχύει την αποδοχή, ισχυροποιεί τη θετική εικόνα για τον εαυτό, ενώ αντίθετα, ένα αποδοκιμαστικό, επικριτικό περιβάλλον λειτουργεί εντελώς αντίστροφα. Εξίσου σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της θετικής ή αρνητικής στάσης προς τον εαυτό, διαδραματίζουν οι αντιλήψεις που τρέφουν για τον εαυτό τους οι ίδιοι φροντιστές μας. Έχοντάς τους ως πρότυπα, εσωτερικεύουμε ασυνείδητα μια διαστρεβλωμένη εικόνα αυταξίας, την οποία είναι πολύ πιθανό να αναπαράγουμε στις διαπροσωπικές μας σχέσεις και στην ενήλικη ζωή.

Πώς θα ενισχύσω την αυτοεκτίμησή μου ;

  • Προσδιορίζω τις αρνητικές πεποιθήσεις σχετικά με τον εαυτό μου: Είναι πολύ σημαντικό να παρατηρήσω τις σκέψεις μου και να εντοπίσω εκείνες που ενισχύουν μια αρνητική στάση προς τον εαυτό. Για παράδειγμα, μπορεί να κάνω σκέψεις όπως «Δεν με θέλουν γιατί δεν αξίζω» ή «Δεν είμαι αρκετά έξυπνη/ος για να μπορέσω να πετύχω αυτόν τον στόχο». Αφού εντοπίσω τις σκέψεις αυτοσαμποτάζ, αναρωτιέμαι: Υπάρχουν όντως στοιχεία που επιβεβαιώνουν αυτές τις πεποιθήσεις ; Ποια είναι αυτά τα στοιχεία ; Ποια στοιχεία αποδεικνύουν το αντίθετο ;
  • Επικαλούμαι όλα αυτά που έχω πετύχει ως τώρα: Οι άνθρωποι με χαμηλή αυτοεκτίμηση τείνουν να εστιάζουν σε όλα εκείνα που δεν έχουν καταφέρει, στα αρνητικά για τους ίδιους χαρακτηριστικά. Όταν κατακλύζομαι από αρνητικές σκέψεις σχετικά με τον εαυτό, ας αναλογιστώ: Τι έχω καταφέρει ως τώρα ; Τι είναι αυτό που με έκανε να τα καταφέρω ; Η ανάκληση των κατορθωμάτων και των στρατηγικών με τις οποίες κατάφερα να τα επιτύχω, θα οδηγήσουν σταδιακά σε μια πιο θετικά προσκείμενη στάση προς τον εαυτό.
  • Απομακρύνομαι από ανθρώπους που με κάνουν να αισθάνομαι άσχημα για εμένα: Υπάρχουν άνθρωποι που μας κάνουν να νιώθουμε ο εαυτός μας, που μας αποδέχονται ∙ οι δικοί μας άνθρωποι∙ και άλλοι με τους οποίους νιώθουμε λιγότερο ο εαυτός μας. Το να παραμένω με ανθρώπους που με κάνουν να αισθάνομαι πραγματικά ο εαυτός μου είναι πολύ σημαντικό για την ανάπτυξη μιας θετικής αυτοεκτίμησης.
  • Μαθαίνω να οριοθετούμαι: Το «ΟΧΙ» είναι μια λέξη που εμπεριέχει την έννοια αυτοπροστασίας και της υγιούς οριοθέτησης. Το να υπερασπίζομαι τον εαυτό μου με καθιστά ικανό να με περιφρουρώ, κάτι που επιδρά θετικά στην αυτοεκτίμησή μου.
  • Δίνω χώρο στα συναισθήματά μου: Το ατέρμονο κυνήγι στόχων οδηγεί στην τελειοθηρία, κάτι που ενισχύει την αρνητική εικόνα για τον εαυτό. Είναι οκ να μη νιώθω καλά με τον εαυτό μου κάθε στιγμή. Όλες και όλοι μας έχουμε στιγμές που μπορεί να μην αισθανόμαστε καλά με εμάς. Η ευγένεια και η επιείκεια προς τον εαυτό είναι πολύ σημαντικό βήμα για την κατάκτηση της αυτοεκτίμησης.

«Το μυστικό της έλξης είναι να αγαπάς τον εαυτό σου. Οι ελκυστικοί άνθρωποι δεν κρίνουν ούτε τον εαυτό τους ούτε τους άλλους. Είναι ανοικτοί σε κινήσεις αγάπης. Σκέφτονται την αγάπη και εκφράζουν την αγάπη τους με κάθε κίνηση. Ξέρουν πως η αγάπη δεν είναι απλώς ένα συναίσθημα αλλά η υπέρτατη αλήθεια στην καρδιά του σύμπαντος»

Deepak Chopra

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

Cooley Ε.(2001). Αυτοαντίληψη και Αυτοεκτίμηση Μοντέλα, Ανάπτυξη, Λειτουργικός ρόλος και Αξιολόγηση. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα, σ.22

James W., στο : Λεονταρή, Α. (1996). Αυτοαντίληψη. Αθήνα: Ελληνικά Γράμματα

Τα μεγαλύτερα ψέματα τα λέμε στον ίδιο μας τον εαυτό

Στην ερώτηση «Τι είναι αυτό που δεν θα ανεχόσουν ποτέ στη ζωή σου από έναν άνθρωπο;», οι περισσότεροι θα απαντούσαμε, μεταξύ άλλων, το ψέμα. Όλοι μας επιθυμούμε να περιτριγυριζόμαστε από ανθρώπους ειλικρινείς, που δε φοβούνται να μας κοιτάξουν στα μάτια λέγοντάς μας την αλήθεια. Πριν ζητήσουμε από τους άλλους να είναι αυθεντικοί απέναντί μας, ας αναρωτηθούμε: Εμείς λέμε στον εαυτό μας την αλήθεια; Στη ζωή μας καταφέρνουμε να γίνουμε οι καλύτεροι σκηνοθέτες, ενσαρκώνοντας  ρόλους βασισμένους σε καλοστημένα ψέματα, με πλοκή που κόβει την ανάσα.    

Πράξη πρώτη: «Οι άλλοι φταίνε». Οι κακοί, οι αχάριστοι, οι τοξικοί, οι ναρκισσιστές, οι ανάξιοι, οι υποκριτές. Αυτοί οι άλλοι, είναι εκείνοι που μας βολέυει να κοσμούμε με διάφορα ευφάνταστα επίθετα για να δικαιολογήσουμε τη ζωή που ΔΕΝ μας αφήνουν να ζήσουμε. Φέρε στο μυαλό σου καταστάσεις και συνθήκες στις οποίες εμπλέκονται εσύ και άλλοι και αναλογίσου: Πόσες φορές αναλαμβάνεις την ευθύνη για τον εαυτό σου ; Έχουμε μάθει να λέμε ψέματα γιατί έχουμε μάθει πως κάποιος άλλος θα φταίει. Όσοι κακοί, αχάριστοι, τοξικοί, ναρκισσιστές, ανάξιοι, υποκριτές και αν υπάρχουν, την ευθύνη για τον εαυτό μου την έχω ΜΟΝΟ εγώ και οφείλω να με προστατεύσω. Οι άλλοι είμαι εγώ. Είναι ο καθρέφτης των δικών μου ανασφαλειών και φόβων που φορά παρωπίδες αρνούμενος να κοιτάξει κατάματα την ευθύνη των πράξεών του.

Πράξη δεύτερη: «Δεν μπορώ να πω ΌΧΙ». Αν και από πολύ μικροί εξοικειωνόμαστε με τη λέξη «όχι», δεν έχουμε καταφέρει ως ενήλικες να εννοιολογήσουμε την πολύτιμη αξία του. Βασικά συστατικά στοιχεία της λέξης ΟΧΙ είναι ο αυτοσεβασμός, η αυτοπροστασία, η οριοθέτηση και η αγάπη. Αρνούμαστε συστηματικά να καταλάβουμε πως δεν μπορούμε να είμαστε απεριόριστα διαθέσιμοι πως δεν μπορούμε να δώσουμε κάτι το οποίο δεν έχουμε. Το ΌΧΙ είναι οριοθέτηση και είναι πολύ σημαντικό να μάθουμε να το λέμε τόσο στους άλλους όσο και στον ίδιο μας τον εαυτό.

Πράξη τρίτη «Όταν αλλάξουν τα πράγματα, θα…». Συχνά κάνουμε το λάθος να πιστεύουμε πως οι κακοτυχίες στη ζωή μας οφείλονται σε ένα μεγάλο βαθμό σε εξωγενείς παράγοντες: άλλοι τους βαφτίζουν κακοτυχία, άλλοι συμπαντική ενέργεια, άλλοι κακό timing. Φυσικά και πολλοί εξωγενείς παράγοντες παρεμβαίνουν στα σχέδιά μας τροποποιώντας την πορεία τους, τι γίνεται όμως όταν ολόκληρα όνειρα βασίζονται στο πότε θα αλλάξουν τα πράγματα ; Τα πράγματα αλλάζουν μόνο όταν αλλάζουμε εμείς. Και όχι γιατί αλλάζουν τα πράγματα, αλλά γιατί αλλάζει ο τρόπος που εμείς τα ερμηνεύουμε και αποφασίσουμε το κατά πόσο θα επηρεάσουν τη ζωή μας.

Πράξη τέταρτη: «Όλα κοστίζουν». Οι δικαιολογίες που επικαλούμαστε προκειμένου να αναβάλλουμε την προσωπική μας ανάπτυξη και την καλυτέρευση του εαυτού μας είναι εντυπωσιακά ευφάνταστες! Πολλοί άνθρωποι συγχέουν δύο έννοιες φαινομενικά όμοιες, όμως πολύ διαφορετικές στη βάση τους: το επείγον και το σημαντικό. Δεν έχουμε καταλάβει κάτι πολύ απλό: Όσο τείνουμε να αναβάλλουμε τα σημαντικά, τόσο αυξάνουμε την πιθανότητα να έρθουμε αντιμέτωποι με τα επείγοντα. Έχουμε χρήματα, ενέργεια, διάθεση, χρόνο να σπαταλούμε σε υλικά αγαθά και ασχολίες που μας προσφέρουν εφήμερη ευτυχία και ικανοποίηση. Πόσο μεριμνούμε όμως για την ψυχική μας υγεία και την προσωπική μας εξέλιξη ; Και ποιο είναι τελικά αυτό που θα μας κοστίσει περισσότερο ;

Πράξη πέμπτη: «Δεν θα σε συγχωρήσω ΠΟΤΕ!» Μέσα σε αυτό το μεγάλο ψέμα, ας διακρίνουμε ορισμένες αλήθειες: Συγχώρεση δε σημαίνει κερδίζει ο άλλος και χάνω εγώ ή αρνούμαι τα δυσάρεστα συναισθήματά μου. Δε σημαίνει ξεχνώ το παρελθόν. Σημαίνει απελευθερώνομαι από τη συμπεριφορά που μού προκάλεσε πόνο, σημαίνει αποδέχομαι τις αδυναμίες του άλλου. Σημαίνει λύτρωση. Σημαίνει κάθαρση. Η συγχώρεση είναι ένα από τα πολυτιμότερα δώρα που μπορώ να κάνω στον εαυτό μου για τον εξής απλό λόγο: συγχωρώντας έχω κερδίσει μία ευτυχέστερη εκδοχή του εαυτού μου!

Τελευταία πράξη: Η παράσταση στα ψέματα που λες στον εαυτό σου έχει πια ξεπουλήσει! Ήρθε η στιγμή να αλλάξεις σενάριο, διεκδικώντας τον πρωταγωνιστικό ρόλο της ζωής σου, αναλογιζόμενος το εξής: Πόσο θα μου στοιχήσει εάν δεν αναμετρηθώ με τις δικές μου αλήθειες ;

Οι άνθρωποι της ζωής σου και τα μαθήματα που έρχονται να σου διδάξουν

 «Δεν μπορείς να τα ‘χεις όλα». Πρώτη φράση που μαθαίνουμε. Από τη στιγμή που γεννιόμαστε γνωρίζουμε πολλούς ανθρώπους. Άλλοι έρχονται για να μείνουν. Οι παρόντες. Άλλοι έρχονται και φεύγουν. Οι περαστικοί. Και είναι και εκείνοι που τρυπώνουν σα σίφουνας, ξυπνώντας βάναυσα όλους τους υποσυνείδητους φόβους και ενεργοποιώντας τις εκκρεμότητες των ανεπίγνωστων τραυμάτων, αποδημώντας αιφνιδιαστικά. Οι παρασιτικοί.  Όλες οι κατηγορίες των ανθρώπων έχουν κάτι να μας διδάξουν. Όλοι με κάποιο τρόπο αφήνουν το αποτύπωμά τους.

Οι παρόντες: Σε αυτή την κατηγορία ανήκουν οι δικοί σου άνθρωποι. Οι όλο δικοί σου.  Εκείνοι που εκτιμάς, εκείνοι που αγαπάς και σε αγαπούν ανιδιοτελώς. Που σε αποδέχονται για αυτό που είσαι. Που σε στηρίζουν, που σε εμπνέουν, που αφουγκράζονται τις ανησυχίες και τους φόβους σου δίχως να σε κρίνουν. Εκείνοι που σε κάνουν  καλύτερο άνθρωπο. Είναι εκείνοι που σε ενθαρρύνουν να κλάψεις για να νιώσεις ανακουφισμένος. Αυτοί που με ένα βλέμμα σου θα ξέρουν επακριβώς πώς αισθάνεσαι.

Οι περαστικοί: Δεν μπαίνουν όλοι με τυμπανοκρουσίες στη ζωή μας. Κάποιοι έρχονται σε ανύποπτη στιγμή, αθόρυβα. Όσο λιγότερο όμως μένουν στη ζωή μας, τόσο περισσότερο μας βοηθούν να συνειδητοποιήσουμε ποιοι είμαστε. Είναι εκείνοι οι συνοδοιπόροι που χτίζουμε μαζί, περπατώντας παράλληλα, μία οικειότητα που διαβρώνει κάθε προσωπείο και φέρνει στην επιφάνεια τον αληθινό μας εαυτό, εκείνον που αγνοούμε επιδεικτικά κατ’ εξακολούθηση. Είναι εκείνοι που ξέρουν την ουσία μας χωρίς να την αναλύσουμε, που μιλάμε μαζί τους με τα «μάτια» της ψυχής. Και μετά φεύγουν αφήνοντας μία γλυκόπικρη ανάμνηση: Γλυκιά γιατί καταφέραμε μαζί να βουτήξουμε στα πιο βαθιά και σκοτεινά νερά του ασυνειδήτου μας. Πικρή γιατί αυτή η περιπέτεια δεν έχει συνέχεια. Έχουν, όμως, επανδρώσει το καράβι των ψυχικών μας αναζητήσεων με πανιά ικανά να αντέξουν κάθε άνεμο και φουρτούνα στο ταξίδι της αυτοπραγμάτωσης.

Οι παρασιτικοί: Από πολύ μικρή, είχα την απορία πώς είναι τόσο εύκολο για ορισμένους ανθρώπους να δείχνουν κάτι εν γένει διαφορετικό από αυτό που πραγματικά είναι. Στο διάβα του χρόνου, ανακάλυψα πως υπάρχουν αυτοί οι άνθρωποι που, με δανεικές παρουσίες, στολισμένες με θορυβώδεις εμφανίσεις και βαρύγδουπα λόγια, διαιωνίζουν την ψυχική τους λεηλασία παρασιτώντας σε ζωές άλλων. Έχουν τη δεξιότητα να βρίσκουν χώρο και χρόνο σε κάθε είδους σχέση, φορώντας τις μάσκες της αδυναμίας και της δραματοποίησης. Συχνά παρουσιάζονται ως εκείνοι που «χτυπήθηκαν» ανελέητα από τις καταιγίδες της ζωής, αδιάκοποι αγωνιστές στην προσπάθειά τους να ορθοποδήσουν. Προτάσσοντας το ατομικό τους συμφέρον, καταπατούν κάθε ηθική αξία προκειμένου ωφεληθούν. Λειτουργώντας αμυντικά, αποποιούνται την ευθύνη των πράξεών τους, προβάλλοντας τα συναισθήματά τους στους άλλους, ενεργοποιώντας κάθε είδος αμυντικού μηχανισμού. Δίνοντας εξαιρετικές παραστάσεις στο ρόλο «Drama Queen», καταφέρνουν να κερδίσουν την αμέριστη συμπάθεια όλων, τιτλοφορημένοι «αιώνια θύματα» προκειμένου να  μαγνητίσουν βλέμματα συμπόνιας.

Απ’ όποια κατηγορία κι αν προέρχονται οι άνθρωποι που θα περάσουν από το δρόμο της ζωή σου, όπως κι αν βαφτίσεις την παρουσία τους, πάντα έχουν ένα μάθημα να σε διδάξουν: Άλλοι έρχονται για να καταρρίψουν τον κόσμο που έχουμε πλάσει, άλλοι για να μας εξελίξουν. Άλλοι για να γεννήσουν ελπίδες, άλλοι για να ξυπνήσουν φόβους. Ο καθένας, ωστόσο, σημαντικός με τον δικό του μοναδικό τρόπο. Σταμάτα, λοιπόν, τις συστηματικές απουσίες στα μαθήματα της ζωής σου και πιάσε χαρτί και μολύβι!   

Η σημαντικότητα του παιχνιδιού για τα παιδιά

Από τη βρεφική κιόλας ηλικία, γεννιέται η ανάγκη ενός παιδιού για παιχνίδι στην προσπάθειά του να εξερευνήσει το περιβάλλον του μέσω  των διαδικασιών της παρατήρησης, του σχεδιασμού, της κατανόησης και του πειραματισμού.

Πώς ορίζεται όμως το παιχνίδι και πώς βοηθά την ανάπτυξη ενός παιδιού ;

Σύμφωνα με τον Vygotsky (1978), «το παιχνίδι είναι μια δραστηριότητα που το παιδί επιθυμεί και αφορά κάτι φανταστικό. Έχει πάντα κανόνες που, είτε έχουν συμφωνηθεί από την αρχή, είτε όχι». Ο Meckley (2002) υποστήριξε πως το παιχνίδι χαρακτηρίζεται από ελευθερία επιλογής, γεννά συναισθήματα ευχαρίστησης και ικανοποίησης, κατευθύνεται από εσωτερικά κίνητρα, μπορεί να είναι αυτό-κατευθυνόμενο και δίνει νόημα στο παιδί. Αποτελεί απαραίτητη διαδικασία για τη σωματική, γνωστική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη του παιδιού (Erickson, 1958;  Piaget, 1962).

Ποιες είναι οι βασικές κατηγορίες παιχνιδιού ;

Οι βασικότερες ταξινομήσεις του παιχνιδιού προκύπτουν ανάλογα με το αναπτυξιακό στάδιο που διανύει ένα παιδί, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα πως όλα τα παιδιά αναπτύσσουν εξίσου όλα τα ίδια και στον ίδιο βαθμό.

Οι κατηγορίες παιχνιδιού είναι οι εξής:

Αισθητικοκινητικό παιχνίδι: Αυτό το είδος παιχνιδιού κάνει την εμφάνισή του τα πρώτα χρόνια της ζωής ενός παιδιού. Τα παιδιά χρησιμοποιούν κυρίως τα άκρα και το σώμα τους με αποτέλεσμα την αισθητικοκινητική εμπειρία. Η επαφή του παιδιού με τα αντικείμενα το βοηθά να αντιλαμβάνεται σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος. Συνήθη παραδείγματα αυτού του είδους είναι το σκαρφάλωμα, το τρέξιμο, παιχνίδι με μπάλες κ.ά.

Κατασκευαστικό παιχνίδι:  Το παιδί αρχίζει να κατασκευάζει και να δημιουργεί. Μέσω της σύνδεσης αντικειμένων αναπτύσσεται η έννοια του συνόλου και της συνεκτικότητας.

Συμβολικό παιχνίδι: Στην κατηγορία αυτή κυριαρχεί η φαντασία καθώς το παιδί αρχίζει να κάνει χρήση συμβόλων και να αναπαριστά. Τα «παιχνίδια ρόλων» και τα παιχνίδια αναπαράστασης έχουν πρωταγωνιστικό ρόλο.

Κοινωνικό παιχνίδι: Το παιδί αρχίζει να εμπλέκει και άλλους στο παιχνίδι του (γονείς, αδέρφια, συνομήλικοι) σε παιχνίδια με κανόνες, πλάθοντας “φανταστικούς ήρωες”. Αναλαμβάνει ρόλους και μοιράζεται συναισθήματα και σκέψεις.

Γιατί είναι τόσο σημαντικό το παιχνίδι για τα παιδιά ;

Ο ρόλος του παιχνιδιού στη ζωή ενός παιδιού είναι ιδιαίτερα σημαντικός καθώς συντελεί στη σωματική, ηθική, συναισθηματική και κοινωνική ανάπτυξη. Βοηθά το παιδί να αντιληφθεί το σώμα του, αφού ενεργοποιεί όλες του τις αισθήσεις. Δίνει χώρο για την έκφραση όλων των συναισθημάτων, είτε ευχάριστων είτε δυσάρεστων και κατ’ επέκταση συντελεί στον έλεγχο του συναισθηματικού του κόσμου. Είναι ανεξάντλητη πηγή μάθησης και αλληλεπίδρασης με τα περιβαλλοντικά ερεθίσματα συμβάλλοντας στη γνωστική εξέλιξη του παιδιού. Ακόμη, καλλιεργεί τις έννοιες του σεβασμού, της συνεργασίας του μοιράσματος και της αυτοπειθαρχίας μέσα από το συνεργατικό παιχνίδι, ενισχύοντας παράλληλα τις δεξιότητες κοινωνικοποίησής του. Επιπλέον, είναι σημαντικό να μην ξεχνάμε πως η θεματολογία του παιχνιδιού που επιλέγει ένα παιδί δεν είναι τυχαία: εμπνέεται από την καθημερινότητα και τις προσωπικές ιστορίες των παιδιών, αντικατοπτρίζοντας τη συναισθηματική κατάσταση και την αντίληψη σχετικά με τον εαυτό τους και τους άλλους!

Όλες οι παραπάνω διαδικασίες συντελούν στην ωρίμανση του παιδικού ψυχισμού και δίνουν στο παιδί την ευκαιρία να επεξεργαστεί την πραγματικότητα γύρω του. Και επειδή «το παιχνίδι είναι ο τρόπος που οι άνθρωποι όλων των ηλικιών και πολιτισμών ανακαλύπτουν , δημιουργούν και επικοινωνούν , επειδή είναι η ουσία της ζωής και της εκμάθησης» σύμφωνα με την Baptiste, γι’ αυτό και το παιχνίδι δεν έχει όριο ηλικίας! Η παιδικότητα είναι αυτή που κρατά παντοτινά ζωντανές την χαρά και τη δημιουργικότητα!

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

Erickson, F. H. (1958). Play interviews for four-year-old hospitalized children. Monographs of the Society for Research in Child Development, 1-77.

Knox, S. (2005) Play. In J. Case-Smith (Ed), Occupational Therapy for Children, (5th ed), St. Louis: Mosby.

Meckley, A. (2002). Observing children’s play: Mindful methods. International Toy Research Association, London12.

Piaget, J. (1962). Plays, Dreams, Imitations in childhood. New York: Norton.

Vygotsky, L.S. (1978). The Role of Play in Development, In M. Cole, V. John-Steiner, S. Scribner, & E. Souberman (Eds.). Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press.

Mobbing: Η τοξικότητα του εργασιακού χώρου

Τα απογεύματα μετά τη δουλειά, οι συνάδελφοί σου μαζεύονται για το γνωστό meeting. Το μυαλό σου είναι συνέχεια σε αυτή τη συνάντηση στην οποία ποτέ δεν είσαι καλεσμέν@. Κάθε επόμενη μέρα, όλα τα βλέμματα είναι κολλημένα πάνω σου, συνοδευόμενα από ψίθυρους, σπόντες και γελάκια. Η ατμόσφαιρα «ηλεκτρισμένη» με ψυχρό κλίμα και θύελλα αρνητικών συναισθημάτων. Και οι μέρες περνούν φέρνοντας μαζί τους σκέψεις υποτίμησης, ταχυπαλμίες, ένταση στις διαπροσωπικές σου σχέσεις και ένα μεγάλο ερωτηματικό σχετικά με το τι μπορεί να συμβαίνει.   

Το παραπάνω σενάριο θα μπορούσε να συμβεί στ@ καθέν@ από εμάς και αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του λεγόμενου «mobbing».

Τι είναι λοιπόν mobbing ;

O όρος «mobbing» προέρχεται από την αγγλική λέξη «mob» που σημαίνει επιτίθεμαι, περικυκλώνω, ενοχλώ και ορίζεται ως η κάθε επαναλαμβανόμενη καταχρηστική συµπεριφορά που εκδηλώνεται µε λόγια, πράξεις, γραπτά µηνύµατα και µπορεί να βλάψει την προσωπικότητα, την αξιοπρέπεια, τη σωµατική ή την ψυχική ακεραιότητα του ατόµου, να θέσει σε κίνδυνο την εργασία του ή να διαταράξει το εργασιακό κλίµα (Namie G., 2003).

Πρόκειται για συνεχή άσκηση ψυχολογικής βίας και εργασιακής κακομεταχείρισης με στόχο  τη διαμόρφωση ταπεινωτικού και εχθρικού εργασιακού περιβάλλοντος, προσβάλλοντας την προσωπικότητα του εργαζομένου και προκαλώντας ένα κλίμα «ψυχολογικής τρομοκρατίας» που μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε συναισθηματική κόπωση (burnout).

Πώς εκδηλώνεται το mobbing:

  • Γελοιοποίηση εργαζομένου-ων
  • Περιθωριοποίηση, απομόνωση, εξαίρεση από τις δραστηριότητες του οργανισμού
  • Λιγότερη αμοιβή σε σχέση με άλλους εργαζόμενους
  • Ανάθεση καθηκόντων άσχετων με τις δεξιότητες-ικανότητες για τις οποίες έχεις προσληφθεί
  • Προσβολές, αβάσιμες κατηγορίες, εξευτελισμός, διαστρέβλωση αλήθειας σχετικά με καταστάσεις που αφορούν την εργασία
  • Έλλειψη ενημέρωση σχετικά με εξελίξεις/πληροφορίες που αφορούν τη εργασία σου  
  •  Υπερβολική επιβάρυνση με εργασιακά καθήκοντα ή/και λογοκρισία σχετικά με την εργασία
  • Απειλές σχετικά με τη σωματική ακεραιότητα του εργαζομένου

Πώς επηρεάζεται η ψυχική υγεία του εργαζομένου ;

Οι επιπτώσεις της ηθικής παρενόχλησης δεν επηρεάζουν μόνο το τον εργαζόμενο ως μονάδα αλλά και τον ίδιο τον οργανισμό. Όσον αφορά το άτομο, συχνά εκδηλώνει έντονο στρες αλλά και συναισθηματική δυσφορία, μπορεί να εκδηλώσει συμπεριφορές ευερεθιστότητας, να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί και να επικοινωνήσει ορθά. Ακόμη, μπορεί να βιώσει συναισθήματα αποτυχίας, μειονεξίας, παραίτησης, ενοχής, ντροπής και ανικανότητας. Πολλές φορές, προκειμένου να μειώσει τη συναισθηματική ένταση που προκαλείται από την συναισθηματική και ψυχολογική κακοποίηση που βιώνει στο εργασιακό περιβάλλον, να προβεί σε κατάχρηση ουσιών (αλκοόλ, κάπνισμα, τζόγος).

Όσον αφορά τις επιπτώσεις στον οργανισμό, συχνά παρατηρείται συστηματική απουσία από την εργασία και σημαντική μείωση της εργασιακής δέσμευσης, χαμηλή αποδοτικότητα των εργαζομένων, αδυναμία λήψης αποφάσεων και σε κάποιες περιπτώσεις ακόμη και αύξηση των εργατικών ατυχημάτων.

Η ηθική παρενόχληση είναι ένα φαινόμενο πολυσύνθετο καθώς περιλαμβάνει τη δράση πολλών ατόμων και εξαρτάται από τη δυναμική του κάθε οργανισμού. Η φύση του συγκεκριμένου εργασιακού κινδύνου καθιστά την αντιμετώπισή του αρκετά περίπλοκη, καθώς συχνά ξεφεύγει από τη δράση 2 ή 3 ατόμων και γιατί εύκολα οι ρόλοι «θύτη» – «θύματος» εύκολα αντιστρέφονται! Η επίγνωση σχετικά με τα δικαιώματα και το ευρύτερο νομικό πλαίσιο είναι ζωτικής σημασίας για την προστασία του εργαζομένου. Ας μην ξεχνάμε πως η “φωνή” της αλλαγής είμαστε εμείς!

Ενδεικτική βιβλιογραφία:

Leymann Heinz, Vuxenmobbing – om psykisktvald I arbetslivet, 1986 Stockholm.

Namie, G. (2003). Workplace bullying: Escalated incivility. Ivey Business Journal, 1-7

Επαναστάτες τοξικής θετικότητας

«Σκέψου θετικά», «γέλα με το ζόρι», «όλα θα πάνε καλά», «να βλέπεις το ποτήρι μισογεμάτο και όχι μισοάδειο», «good vibes only» και πολλά ακόμη κλισέ θετικότητας κατακλύζουν τα τελευταία χρόνια τα βιβλία και τις οθόνες μας, μυώντας μας σε ένα «αισιόδοξο» κίνημα που υπόσχεται να δώσει λύση σε όλα τα προβλήματά μας, χαρίζοντάς μας απλόχερα την απόλυτη ψυχική ηρεμία. Ή μήπως όχι ; Μήπως κοιτώντας μόνο θετικά κινδυνεύομε να χάσουμε την επαφή με την πραγματικότητα ;

Σύμφωνα με την Dr. Jaime Zuckerman, κλινική ψυχολόγο στην Πενσυλβάνια «Η τοξική θετικότητα είναι η υπόθεση, είτε από τον εαυτό μας είτε από τους άλλους, ότι παρά τον συναισθηματικό πόνο ενός ατόμου ή τη δύσκολη κατάσταση, θα πρέπει να έχουμε μόνο μια θετική νοοτροπία». Αποκωδικοποιώντας γρήγορα τον παραπάνω ορισμό καταλαβαίνουμε πως, υιοθετώντας μία θετική στάση ζωής, πολλές φορές τείνουμε είτε να καταπιέζουμε είτε να αρνούμαστε τα αυθεντικά συναισθήματά μας, ακόμη κι αν είναι δυσάρεστα. Άρα να αποσυνδεόμαστε από την πραγματικότητα.

Η θετικότητα αυτή καθαυτή δεν είναι κάτι αρνητικό. Παύει, όμως, να είναι αποτελεσματική όταν καταπνίγει κάθε μορφής ειλικρίνεια, αγνοώντας την αλήθεια και τα δυσάρεστα συναισθήματα, που συχνά τους κλείνουμε την πόρτα. Αρνούμαστε, δηλαδή να δούμε τα πράγματα ρεαλιστικά. Και αυτό διότι είμαστε πλέον  κοινωνικά προγραμματισμένοι να θεωρούμε πως εάν στενοχωρηθούμε, εάν αγχωθούμε, εάν ζηλέψουμε, εάν κλάψουμε, εάν απογοητευτούμε, εάν θυμώσουμε η ζωή μας μπει στη σφαίρα της αρνητικότητας χωρίς γυρισμό. Προσπαθούμε, δηλαδή, να «διορθώσουμε» το πώς αισθανόμαστε.

Ξεχνάμε, όμως, πως είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση όλων των δυσάρεστων συναισθημάτων και καταστάσεων στη ζωή μας για έναν πολύ απλό λόγο: η έκφραση και η παραδοχή έχουν την ικανότητα να αποδυναμώνουν κάθε δυσάρεστο ερέθισμα ή συναίσθημα. Έχουμε δικαίωμα να μην είμαστε καλά, να μη βλέπουμε το ποτήρι μισογεμάτο, να μη χαμογελάμε με το ζόρι. Έχουμε δικαίωμα στην αποτυχία, στον πόνο, τη δυστυχία. Και όχι, δεν υπάρχει πάντοτε «θετική πλευρά» των πραγμάτων. Υπάρχει απλά η ψευδαίσθησή και η άρνηση μας να δούμε τα πράγματα όπως είναι.  

Επίσης, ας ξεκαθαρίσουμε κάτι ακόμη: Δεν υπάρχουν μονάδες μέτρησης τελειότητας στη ζωή ενός ανθρώπου! Συχνά, όταν ένα οικείο μας πρόσωπο βιώνει μία, δυσάρεστη για το ίδιο κατάσταση, αντί να ακούσουμε πραγματικά το πρόβλημα, νομίζουμε πως εμψυχώνουμε με εκφράσεις του τύπου «Σταμάτα, όλα τα έχεις», «Δεν είναι πρόβλημα αυτό, δες και τα χειρότερα». Ο κάθε άνθρωπος βιώνει μία δυσάρεστη κατάσταση με τον δικό του μοναδικό τρόπο  και ναι, έχει δικαίωμα να «θρηνεί» με όποιο τρόπο τον εκφράζει. Το ότι ένας άνθρωπος έχει μια αξιοπρεπή εργασία αλλά ταλαιπωρείται από χρόνιο άγχος ή κατάθλιψη, δε συνεπάγεται πως όλα στη ζωή του είναι τέλεια επειδή μπορεί να καλύπτει τις βιοποριστικές του ανάγκες.

Ο προγραμματισμός του τρόπου που νιώθουμε είναι κάτι επιβλαβές. Οι άνθρωποι δεν είναι μηχανές, προγραμματισμένοι σε μία και μοναδική μορφή κίνησης. Ανεβαίνουν, κατεβαίνουν, ενδεχομένως να κάνουν πίσω ή και να σταματήσουν. Τα συναισθήματα είναι η ανταπόκριση του εγκεφάλου μας σε ερεθίσματα του περιβάλλοντος ή του εσωτερικού μας κόσμου. Άρα είναι πηγή πληροφοριών σχετικά με τα θέλω και τις ανάγκες μας.

Μήπως είναι εκείνα τελικά που θα μας οδηγήσουν στη διαμόρφωση της ζωής που θέλουμε πραγματικά να ζήσουμε.

Μήπως, τελικά, να επαναστατήσουμε ενάντια στο κίνημα της τοξικής θετικότητας ; 

Προτεινόμενη βιβλιογραφία: https://www.drjaimezuckerman.com/read

Τι ΔΕΝ είναι η αγάπη

Η αγάπη: άλλοι την αναζητούν, άλλοι την αμφισβητούν, άλλους τους κατακλύζει με πρωτόγνωρα συναισθήματα, άλλους τους μπερδεύει, άλλοι αισθάνονται αμηχανία με την «παρουσία» της  και κάποιους μπορεί να φτάσει ακόμη και να τους πληγώσει. Για πολλούς είναι το σημαντικότερο πράγμα στον κόσμο, άλλοι αρνούνται την ύπαρξή της στη ζωή τους.

Έχεις αναρωτηθεί αν ξέρεις να «μιλάς» τη γλώσσα της αγάπης ; Έχεις αγαπήσει ; Έχεις αγαπηθεί ; Και τι είναι, τέλος πάντων, αυτή η αγάπη ; Ορίζεται ; Συμβιβάζεται ; Πονάει; Για πόσο κρατάει ; Χρειάζεται να κάνεις κάτι για να αγαπήσεις ή να αγαπηθείς ;

Η αλήθεια είναι (;) πως η αγάπη είναι πολυδιάστατη. Δεν έχει έναν ορισμό καθώς ο καθένας μας την βιώνει και την αντιλαμβάνεται με ένα τελείως μοναδικό τρόπο. Ίσως τελικά να είναι πιο χρήσιμο να καταλήξουμε στο τι ΔΕΝ είναι αγάπη:

Η αγάπη δεν είναι οι σκηνές μιας σαπουνόπερας με ένα happy end όπου όλοι είναι ευτυχισμένοι και αγαπημένοι. Στην αγάπη δεν είναι όλα εύκολα, ούτε όλα σε ένα ροζ συννεφάκι με αστερόσκονες και καλές νεράιδες. Μπορεί να είναι και μία σαρωτική καταιγίδα, που στο πέρασμά της θα αφήσει πολλά συντρίμμια. Με άλλα λόγια, στην αγάπη δεν είναι πάντα όλα τόσο ιδανικά, όπως μπορεί να τα φανταζόμαστε. Χρειάζεται προσπάθεια, γι’ αυτό και αξίζει περισσότερο από κάθε σαπουνόπερα.

Η αγάπη δεν είναι πάντα αυτό που φαίνεται. Όπως είπε και ο «Μικρός Πρίγκιπας» στο ομώνυμο έργο του Εξυπερύ, ‘’Το ουσιαστικό είναι αόρατο στο μάτι. Μόνο με την καρδιά μπορεί να το δει κανείς». Η αγάπη κρύβεται στις απλές καθημερινές πράξεις φροντίδας, σε μια αγκαλιά, σε ένα άγγιγμα, σε ένα τρυφερό χάδι, σε μια καλημέρα ή καληνύχτα, σε έναν ζεστό καφέ που θα σου προσφέρουν. Σε ένα καθαρό βλέμμα, σε ένα χαμόγελο, σε ένα αναπάντεχο τηλεφώνημα, σε ένα «να προσέχεις». Να αναρωτιέσαι, λοιπόν, πού είναι και δεν τη βλέπεις.

Η αγάπη δεν είναι να χάνω τον εαυτό μου. Δεν είναι να συμβιβάζομαι με τα θέλω, τις απαιτήσεις και τις προσδοκίες του άλλου. Δεν είναι να καταπιέζω τα αληθινά μου συναισθήματα για να μη σε πληγώσω. Ούτε να φεύγω με την πρώτη δυσκολία, με την πρώτη διαφωνία. Η αγάπη απαιτεί επιμονή και υπομονή. Είναι να αποδέχομαι και τα ελαττώματα και τις διάφορες της άλλης πλευράς, να δίνω χώρο ώστε ο άλλος να μπορεί να είναι ο εαυτός του, χωρίς ωστόσο να καταπατά τα δικά μου όρια.

Η αγάπη δεν είναι στατική. Μετασχηματίζεται, αναδιαμορφώνεται όπως και εμείς. Έχει τα πάνω της και τα κάτω της, μας χαρίζει και ευχάριστα και δυσάρεστα συναισθήματα. Είναι ένας καθρέφτης του εαυτού μας, με όλες τις ιδιαιτερότητες, τις παραξενιές και τα προτερήματά του. 

Τελικά η αγάπη ΔΕΝ είναι ένα πράγμα, ΔΕΝ συμβιβάζεται, ΔΕΝ σου στερεί την αυτονομία και την ελευθερία σου, ΔΕΝ έχει όρια, ΔΕΝ σε ταπεινώνει. Η «γλώσσα» της αγάπης ΔΕΝ γνωρίζει ούτε φύλο, ούτε χρώμα, ούτε θρησκεία, ούτε εθνικότητα, ούτε περιορίζεται γεωγραφικά. Η αγάπη είσαι εσύ και φτάνει μέχρι εκεί που θέλεις εσύ να τη φτάσεις! Οπότε αν ψάχνεις την αγάπη, είναι κάπου καλά κρυμμένη μέσα σου. Αρκεί να σε αφήσεις ελεύθερο για να μπορέσεις να την χαρίσεις αλλά και να τη δεχτείς!

Social Media: Πιο “συνδεδεμένοι” από ποτέ

Τα social media μετρούν περίπου μία δεκαετία ζωής με εντυπωσιακό ρυθμό ανάπτυξης και «αναπόσπαστης παρουσίας» στην καθημερινότητά μας. Το πιο τρομακτικό όμως είναι πόσο σιωπηρά μας καθιστούν εξαρτημένους, όντας παρασυρμένοι από το δέλεαρ της μπλε λάμψης, πιστοί δεσμώτες σε μία εικονική πραγματικότητα που δεν μπορούμε να φανταστούμε τη ζωή μας χωρίς αυτή.

Πολλά έχουν γραφτεί για τις ολέθριες συνέπειες που επιφέρουν στον ψυχισμό μας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, κάτι όμως που δεν έχουμε αντιληφθεί είναι ο ανεξέλεγκτος βαθμός ψηφιοποίησης και παρακολούθησης της ζωής μας. Οι πραγματικοί μας εαυτοί έχουν μετατραπεί σε διαδικτυακά είδωλα και ενημερώσεις καταστάσεων. Το ερώτημα είναι, πόσο υγιής είναι αυτή η κατάσταση ;

Σε όλους τους διαδικτυακούς κόσμους, όλοι αυτοπαρουσιάζονται χαρούμενοι και ικανοποιημένοι, κάτι που αυτόματα μας οδηγεί στη σύγκριση του εαυτού μας με αυτή την «άπιαστη» ευτυχία. Έτσι χτίζουμε έναν κόσμο μη ρεαλιστικό, όπου όλοι είναι ευτυχείς εκτός από εμάς. Ο κίνδυνος ολίσθησης σε έναν εικονικό κόσμο, μη έχοντας την αίσθηση του αληθινού μας εαυτού και των πραγματικών μας αναγκών, είναι πιο κοντά από ποτέ.

Κοιτώντας την ιστορία της Ψυχολογίας, θα αντιληφθούμε πως όλα αυτά τα χρόνια η επιστήμη προσπαθεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να γνωρίσουν καλύτερα τον εαυτό τους και να αντιμετωπίζουν τις αδυναμίες τους. Όλη αυτή η προσπάθεια όμως υπονομεύεται από την νέα πραγματικότητα στην οποία καλούμαστε να ανταποκριθούμε.

Γνωρίζουμε πως είναι πρόβλημα. Γνωρίζουμε όμως πώς να το σταματήσουμε και να βρούμε τη δική μας ισορροπία ;Το κίνητρο για σύνδεση στο διαδίκτυο παραμένει το ίδιο: η ανάγκη του ανήκειν και της αποδοχής. Αυτό που μένει να αναγνωρίσουμε είναι πως έχει αλλάξει μορφή έχοντας πάρει θριλερικές διαστάσεις. Είμαστε όντως ελεύθεροι να ζήσουμε την ζωή μας «όπως την θέλουμε» ; Και τελικά, τι έχει μεγαλύτερη σημασία, μια ζωή ελεύθερη ή μια ζωή «φευγαλέας» ευτυχίας ;Ας ξεκινήσουμε με το εξής ερώτημα: Γιατί αρκούμαστε σε κάτι που δεν είναι πραγματικό.

5+1 tips διαχείρισης της αναβλητικότητας

Η αναβλητικότητα είναι ένα από τα μεγαλύτερα εμπόδια της παραγωγικότητας και μπορεί συχνά να οδηγήσει σε μεγάλη εσωτερική σύγκρουση.

Άραγε, υπάρχουν τρόποι να ελέγξουμε την αναβλητικότητά μας ώστε να είμαστε πιο αποτελεσματικοί ; Η ομάδα του The Psyminders, σας προτείνει μερικές συμβουλές προκειμένου να επανέλθετε δυναμικά στους στόχους σας.

Ξεκίνα από τους πιο σημαντικούς στόχους: Συχνά, «χαονόμαστε» λόγω των πολλών task που πρέπει να φέρουμε εις πέρας με αποτέλεσμα να μην ιεραρχούμε αυτό που πραγματικά είναι ανάγκη να κάνουμε. Ξεκίνα, λοιπόν, από τους στόχους πρόκληση. Εκπληρώνοντάς τους, θα αισθανθείς πολύ παραγωγικός, κάτι που θα σου δώσει ώθηση να συνεχίσεις και με τους λιγότερο σημαντικούς.

Ο κανόνας των 5 λεπτών: Τι θα γινόταν αν έκανες στον εαυτό σου την εξής ερώτηση: «Τι μπορώ να κάνω μέσα σε 5 λεπτά προκειμένου να πετύχω έστω και μια μικρή πρόοδο σε έναν από τους στόχους που έχω θέσει;» Τα 5 λεπτά μπορεί να ακούγονται λίγα, βάζουν όμως τον εαυτό μας στη διαδικασία να ξεκινήσει με ένα task γιατί ακριβώς το αντιλαμβάνεται σαν μια πρόκληση!

Ένα «μπράβο» αρκεί: Σε ότι αφορά την αναβλητικότητα, συνεχώς είμαστε άκρως επικριτικοί με τον εαυτό μας. Ξεχνάμε όμως κάτι πολύ σημαντικό: Να επιβραβεύουμε κάθε μας προσπάθεια, όσο μικρή και αν φαντάζει. Είναι αυτή που θα κάνει τη διαφορά και θα μας δώσει ένα boost για να συνεχίσουμε.

Ώρα να ξεφορτωθείς του περισπασμούς: Εφόσον ξεκινήσεις τη δράση για να διεκπεραιώσεις έναν στόχο που έχεις θέσει, δεσμεύσου σε αυτόν. Περιόρισε τηλεφωνήματα, κοινωνικά δίκτυα και internet. Έτσι, θα κερδίσεις χρόνο και δεν θα φτάσεις στο σημείο να αισθάνεσαι πως δεν μπορείς με τίποτα να τελειώσεις το task σου!

Ερωτήσεις κινητοποίησης: Όσο περισσότερο αναρωτιέσαι προκειμένου να δώσεις κίνητρο στον εαυτό σου, τόσο ευκολότερη καθιστάς την άμεση ανάληψη δράσης. Δοκίμασε να κάνεις την εξής ερωτήσεις: «Αν καταφέρω και αλλάξω, πώς θα νιώθω για τον εαυτό μου;», «Πόσο θα επωφεληθώ στη ζωή μου αν εκπληρώσω αυτόν τον στόχο;», «Πόση χαρά και ικανοποίηση θα νιώσω;»

Αποδέξου την «μη τελειότητα»: Η ατέλεια και η ανάγκη για εξέλιξη είναι από τους σημαντικότερους νόμους της φύσης. Σχεδίασε τον χάρτη της πραγματικότητάς σου με μεγαλύτερη ακρίβεια και επίτρεψε στον εαυτό σου να είναι πάνω απ’ όλα άνθρωπος. Το να έχεις μια πιο ρεαλιστική εικόνα για τους στόχους σου δεν δίνει χώρο στην ατέλεια να τους επισκιάσει. Αντίθετα, σε θωρακίζει από τα εμπόδια και την απογοήτευση.

Time for restart!